Blog's van onze vakbond

Het wordt tijd om de term leefkracht te introduceren naast de veel gehoorde term 'koopkracht'. In politiek en in de wereld van de vakbeweging gaat het vaak over koopkracht. Het gaat om koopkrachtplaatjes, om procenten en uiteindelijk om de vraag wat er overblijft 'onderaan de streep'. Dat past bij een tijd waarin alles wordt vertaald in financieel-economische eenheden. 

In gesprekken met leden wordt mij meer en meer duidelijk dat het uiteindelijk om veel belangrijkere zaken gaat. Het gaat hen in feite niet in de eerste plaats om koopkracht, maar om LEEFKRACHT. Het gaat om de kwaliteit van het werk en de ruimte die er bestaat om naast het werk ook nog een eigen leven te hebben. 

• Wat te denken van winkelpersoneel dat bv. een contract heeft voor 18 uur per week, maar 68 uur per week beschikbaar moet zijn en op elk moment opgeroepen kan worden of naar huis gestuurd al naar gelang de drukte in de winkel? 
• Wat te denken van vrachtwagenchauffeurs die als nomaden kamperen op parkeerplaatsen en weinig ruimte overhouden voor gezin en anderen. 
• Wat te denken van politieagenten die vele weekenden in touw zijn en altijd weer klaar moeten staan in het belang van onze veiligheid? 

Op die manier blijft weinig over van Leefkracht! De strijd gaat te vaak alleen maar over centen en procenten en dat maakt het gebrek aan Leefkracht uiteindelijk niet goed. 

Werknemers worden te veel en te vaak gezien als kostenpost of productiefactor en dat lijkt alleen maar toe te nemen. Het gaat hen uiteindelijk om respect en menselijkheid die zich niet louter laat vertalen in centen en procenten. 

Een goed en marktconform salaris is vanzelfsprekend belangrijk, daarmee wordt waardering voor het werk in financiële termen getoond. Het is het verhaal over koopkracht. Maar van veel groter belang is de manier waarop wij werknemers zien en behandelen en hen respecteren in hun persoonlijke wensen om naast hun werk ook nog een privéleven te hebben. Dat is het gesprek over Leefkracht! 

Ik pleit ervoor om dat aspect voluit mee te nemen in CAO onderhandelingen en daarin te investeren. Waardering laat zich immers niet alleen in centen en procenten uitdrukken! De vraag is wat er onder aan die streep overblijft!

Jaap Smit
Voorzitter CNV

Het zijn drukke dagen, veel onderweg, dat noopt tot zo af en toe een sanitairestop bij een tankstation. Je kent dat wel. Steeds vaker sta je dan voor zo'n stom poortje waar je een munt in moet gooien en als dank krijg je dan een tegoedbon voor hetzelfde bedrag. Je staat in een stinkende plee en vraagt je af waar die man of vrouw is gebleven die in een tuinstoel achter een tafeltje zit en ‘dank je wel’ zegt als je een muntje op het schaaltje gooit.

Onlangs was het weer zover. De man achter het tafeltje was er nog. Ik gooide mijn geld op zijn schaaltje en hoorde het vertrouwde:’dank uw wel en nog een prettige dag'. Ik vroeg hem:'hier komt toch niet ook zo'n stom poortje, mag ik hopen?'. 

Hij vertelde mij dat bij na negen jaar zijn baan kwijt was en binnenkort plaats moest maken voor dat vervloekte poortje. Ik vroeg hem waarom dat gebeurde en hij verwees mij naar de uitbater van het tankstation. Ik wenste hem sterkte en liep weg met een gevoel van boosheid.

Waarom deze man zijn baan afnemen? Waarom weer een baan wegsaneren voor een paar extra centen? Waarom niet zuinig zijn op deze banen waarmee mensen op zinvolle wijze hun boterham kunnen verdienen?

Onze hele samenleving staat zo langzamerhand in het teken van efficiency, kosten en baten en winst. De menselijke maat verdwijnt en dat gaat ten koste van in dit geval deze man.

Mensen werken om hun boterham te verdienen, maar ook om op hun manier mee te doen in de samenleving en daaraan een bijdrage te leveren. 

Dat stomme poortje wenst mij geen 'prettige dag', dat stomme poortje wordt niet warm of koud van welke bezoeker ook. Dat stomme poortje, ja waarom doen en willen we dat?

Geef die man zijn baan terug! En zo nodig betaal ik een centje meer! Anders zoek ik de volgende keer gewoon weer ouderwets een boom!

Jaap Smit
Voorzitter CNV 

Op sombere momenten heb ik het sterke gevoel dat wij hard op weg terug zijn, naar de periode waarin de vakbeweging is ontstaan.

Dat gevoel kreeg ik opnieuw toen ik afgelopen zaterdag een stevig gesprek voerde met vertegenwoordigers van het beroepsgoederenvervoer. Het is duidelijk dat alle romantiek rond dat beroep al lang verdwenen is. En dat er een keiharde concurrentie plaatsvindt op arbeidsvoorwaarden, waar de Nederlandse chauffeur de dupe van dreigt te worden. 

Arbeidsvoorwaarden worden met de dag slechter, cao-afspraken worden ontweken, concurrentie met buitenlandse en vaak goedkopere arbeidskrachten, controles waar iedereen gek van wordt, niet betaalde uren, etcetera.

Nederland transportland, maar wie zit er straks achter het stuur? Er wordt gezegd dat wij straks 55.000 chauffeurs tekort zullen komen; dat zal vanzelf gaan als wij dit verantwoordelijke vak zo blijven onderwaarderen als nu het geval is.

Waar ik echt van schrok, is de angst die er leeft onder deze mensen om zich uit te spreken. 'Voor je het weet, lig ik eruit.' De vraag van mij: 'wat is er mooi aan dit vak?', werd gelukkig nog beantwoord en gaf ruimte voor enthousiaste verhalen waaruit de liefde voor het vak bleek.

Ik noemde mijn vier agendapunten waarvan RESPECT de eerste is. Niet voor jou 10 anderen, maar respect voor mij, als werknemer die met hart en ziel zijn of haar werk doet. Er werd instemmend geknikt en duidelijk werd dat het hier op dit moment aan mankeert. Het deed mij denken aan de acties van de schoonmakers, die niet alleen om geld gaan, maar veeleer om respect voor het werk en de persoon.

De vakbeweging ontstond in een tijd waarin de rechten van de arbeider vrijwel nihil waren en hij moest strijden voor zijn recht. Dat lijkt meer en meer opnieuw het geval. Van de vakbeweging mag verwacht worden dat zij dat doet, juist in deze tijd. Dat is niet een strijd voor het behoud van alles wat vroeger was, maar een strijd voor het behoud van centrale waarden die een moderne vertaling in deze tijd vragen. Tijden mogen veranderen, maar werk wordt nog steeds gedaan door MENSEN die met respect behandeld willen worden en fatsoenlijk willen worden betaald. 

Daar is massa voor nodig en de bereidheid van de mensen zelf om zich goed te organiseren en hun stem te laten horen. Mijn stem hebben zij!

Jaap Smit
Voorzitter CNV

In mijn vorige weblog deed ik de oproep aan kabinet, werkgevers en vakbonden om nu aan tafel te komen en met elkaar te zoeken naar oplossingen voor de problemen waar ons land voor staat.

Namens het Algemeen Bestuur van CNV gaf ik aan bereid te zijn te onderhandelen over een 'pas op de plaats' in de loonontwikkeling in ruil voor een aantal harde voorwaarden die met name de meest kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt betreffen.

In de media is dat direct verstaan als 'Smit wil een nullijn' hoewel ik daar niet voor heb gepleit. Ik pleit voor solidariteit en snap dat dat uiteraard een prijs heeft.

Het is duidelijk geworden dat onze mogelijke gesprekspartners op dit moment niet aan tafel komen. Minister Kamp heeft in antwoord op kamervragen aangekondigd te rekenen op een najaarsoverleg en schuift de zaak daarmee op langere baan. Dat betreur ik.

Tegelijkertijd zijn wij allen in de ban van het 'mysterie van het Catshuis' waar plannen worden gesmeed die onze samenleving grondig zouden kunnen veranderen.

Dat maakt dit juist het moment om, zoals we dat al jaren gewend zijn, nu aan tafel te gaan en dit niet uit te stellen tot dit najaar.  

CNV heeft zijn verantwoordelijkheid willen pakken met het voorstel dat ik vorige week heb gedaan. Maar dat zit er nu kennelijk niet in om verschillende redenen.

Dat maakt mijn oproep niet minder sterk. 

Ik blijf hameren op die gezamenlijke verantwoordelijkheid die rust op de schouders van vakbeweging, kabinet en werkgevers. Wat mij betreft maakt de vakbeweging zijn gebaar bereid te zijn om tafel te gaan, laat dan nu het kabinet gesprekspartners serieus nemen en werkgevers stoppen zich blind te staren op het korte termijn resultaat van dit moment.

Jaap Smit