Wanneer een bedrijf 10 tot 50 werknemers in dienst heeft, dan kan een bedrijf een personeelsvertegenwoordiging (pvt) instellen. Een pvt is verplicht als de helft van de werknemers daarom vraagt of als het in de cao staat. Bedrijven met minder dan tien werknemers kunnen op vrijwillige basis een pvt instellen.

De leden van de pvt worden gekozen door de werkgever en de werknemers. Dit gebeurt met een geheime schriftelijke stemming. De pvt bestaat uit minstens drie werknemers. Net zoals bij een OR overlegt de pvt met de werkgever over het bedrijf, het werk en de arbeidsomstandigheden.

De personeelsvertegenwoordiging heeft de volgende rechten:

• Adviesrecht: Voor besluiten van de werkgever die belangrijke gevolgen hebben voor minstens een kwart van de werknemers, is de werkgever verplicht om advies te vragen aan de pvt. De werkgever moet het advies serieus meewegen in de besluitvorming.
• Instemmingsrecht: Als de werkgever personele regelingen (bijvoorbeeld werktijden, arbeidsomstandigheden, veiligheid en ziekteverzuim) wil veranderen, moet de pvt toestemming geven aan de werkgever.
• Recht op informatie: De werkgever is verplicht om de pvt regelmatig op de hoogte te stellen van bijvoorbeeld de resultaten van het bedrijf en het sociale beleid. Dit mag mondeling en schriftelijk.

Let op: Bedrijven met minder dan tien werknemers kunnen op vrijwillige basis een pvt instellen. Deze pvt heeft dan alleen instemmingsrecht over werktijdregelingen. Een bedrijf met meer dan 50 werknemers is verplicht om een ondernemingsraad (OR) in te stellen.

Personeelsvergadering

Als er geen OR of pvt in het bedrijf is, dan moet de werkgever verplicht (minstens) tweemaal per jaar een vergadering beleggen met alle personeelsleden. Als een kwart van de werknemers vraagt om een personeelsvergadering dan moet er ook een vergadering worden gehouden.

Deze personeelsvergadering gaat over alle onderwerpen die in een bedrijf spelen. Ook kan de werkgever advies vragen aan zijn werknemers over belangrijke besluiten. Werknemers mogen tijdens zo’n vergadering hun mening geven en voorstellen doen over wat er beter of anders kan in het bedrijf.

De personeelsvergadering heeft dus een adviesrecht. De werkgever is verplicht om zijn werknemers op tijd om advies te vragen over belangrijke zaken. Het gaat dan bijvoorbeeld over besluiten die tot grote veranderingen leiden in het werk of tot minder werk. Of over belangrijke veranderingen in arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden bij minimaal een kwart van de werknemers. Ook voor beslissingen over regelingen die voor iedereen gelden (zoals werktijden, vakantiedagen, reiskosten, pensioen en opleidingen) moet de werkgever advies vragen aan het personeel.

Werknemers mogen alleen of samen advies brengen aan hun werkgever. Dit kan mondeling of schriftelijk. Werknemers zijn niet verplicht om advies te geven. De werkgever is ook niet verplicht om het advies van de werknemers over te nemen, maar hij moet het advies wel serieus overwegen.