Arbo-wet
De Arbowet (arbo = arbeidsomstandigheden) is een Nederlandse wet met daarin regels om ervoor te zorgen dat werknemers een zo veilig en gezond mogelijke werkplek en werkomstandigheden hebben. Die regels worden arbobeleid genoemd. Arbobeleid moet ervoor zorgen dat ziekte en ongevallen door werk zo veel mogelijk worden beperkt. Bedrijven mogen zelf hun arbobeleid bepalen, maar daar zijn wel regels voor. Bedrijven zijn verplicht om een arbobeleid te maken en te handhaven.
Vernieuwing Arbowet 1 januari 2007
Begin 2007 is een vernieuwde Arbowet in Nederland ingegaan die de Arbeidsomstandighedenwet uit 1998 vervangt. Simpel gezegd heeft de overheid nu minder invloed op het arbobeleid van een bedrijf, en de werkgevers en werknemers meer. De wet is een kaderwet. Dat betekent dat er geen concrete regels in staan, maar vooral richtlijnen voor arbobeleid. Doordat het echte beleid in een bedrijf zelf moet worden bepaald, hebben de werkgever en werknemers de mogelijkheid om beleid te maken dat echt voor hun nuttig is. De Nederlandse wet bepaalt wel aan welke doelstellingen bedrijven zich moeten houden. Ook de Europese Unie heeft een richtlijn over arbeidsomstandigheden waaraan alle bedrijven in de EU, dus ook in Nederland, zich moeten houden. De wettelijke richtlijnen kunnen worden gezien als een bescherming voor werknemers. De overheid let erop dat bedrijven zich houden aan de wettelijke voorschriften. Dit doet de Arbeidsinspectie.
Lees hier meer over de specifieke veranderingen door de nieuwe Arbowet.
Plichten van werkgevers en werknemers
Werkgever en werknemers zorgen samen voor goede arbeidsomstandigheden en het verbeteren daarvan. De werkgever is de eindverantwoordelijke, maar hij is verplicht om met zijn werknemers te overleggen over het gekozen arbobeleid en de uitvoering daarvan.
De werkgever is eindverantwoordelijk voor het arbobeleid en de uitvoering daarvan.
De werkgever moet:
- de risico’s van het werk in kaart brengen, verbeteringen voorstellen en kijken of de verbeteringen nut hebben. Dit heet de Risico Inventarisatie en Evaluatie.
- voorlichting geven over de mogelijke risico’s in het bedrijf en de maatregelen die zijn genomen om deze risico’s te voorkomen. De veiligheidsinstructies moeten dus bekend zijn bij alle werknemers.
- of zijn aangesloten bij een arbodienst of zelf de arbotaken uitvoeren.
- in een aantal gevallen verplicht een bedrijfsarts inschakelen en mag dan dus niet zelf de arbo-taken uitvoeren. Dat moet: 1. wanneer een nieuwe werknemer gekeurd moet worden voordat hij aangenomen kan worden. 2. voor het opstellen van verzuimbeleid. 3. voor het (vrijwillige) periodiek arbeidsgezondheidskundigonderzoek (pago). 4. voor het arbeidsomstandighedenspreekuur voor werknemers.
- preventiemedewerkers in dienst nemen. Deze helpt de werkgever bij de dagelijkse gezondheid en veiligheid binnen het bedrijf. Wanneer het bedrijf minder dan vijftien werknemers in dienst heeft, mag de werkgever deze taak zelf uitvoeren.
- overleggen met zijn werknemers over het gekozen arbobeleid en de uitvoering daarvan. Werknemers hebben het recht op inspraak.
- zorgen voor bedrijfshulpverleners.
De werknemer moet:
- de veiligheidsinstructies opvolgen en als dat nodig is gebruik maken van beschikbare beschermingsmiddelen (bijvoorbeeld speciale werkkleding of oorbeschermers).
- meebeslissen over het arbobeleid.
Niet alleen de werkgever mag het arbobeleid van zijn/haar bedrijf bepalen. De werknemers hebben daar ook invloed op. De ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (Pvt) in een bedrijf heeft instemmingsrecht en medezeggenschapsrecht. Dit betekent dat de OR of Pvt moet instemmen met het arbobeleid dat de werkgever heeft gekozen. Als de OR/Pvt niet instemt met het beleid, moet de werkgever een nieuw arbobeleid voorstellen. Net zo lang totdat de OR/Pvt het wel eens is met het arbobeleid. Dit geldt ook voor het reïntegratiebeleid van de werkgever en de keuze van de Arbo-dienst. In kleine bedrijven, waar geen ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging is, kunnen werknemers een personeelsvergadering hebben waarin zij hun instemmingsrecht en medezeggenschapsrecht gebruiken.
Lees hier meer over de rol van de OR/Pvt.
Arbocatalogus
De afspraken van werkgevers en werknemers over het gekozen arbobeleid worden vastgelegd in de zogenoemde arbocatalogus. Hierin staan: wetgeving, praktijkregels, handleidingen etc. Een arbocatalogus kan gelden voor alleen een bedrijf, maar ook voor een hele sector of bedrijfstak. Afspraken uit de arbocatalogus kunnen ook terug komen in een cao.
Een voorbeeld van een concreet voorschrift is het maximaal toegestane geluidsniveau van 85 decibel. Dit staat in de wet. Werkgevers en werknemers moeten dan samen ervoor zorgen dat zij zich houden aan dit wettelijk voorschrift. Hoe ze dat willen doen, bepalen ze zelf. Dit wordt vastgelegd in de arbocatalogus van het bedrijf.
Het CNV wil dat een arbocatalogus zoveel mogelijk geldt voor een hele sector, en niet alleen voor één bedrijf. Zo is er minder bureaucratie en is het makkelijker om de afspraken uit de catalogus over te nemen in de cao. En wanneer de arboregels in de cao staan, staat de werknemer juridisch sterker als hij/zij een conflict heeft met de werkgever over arbeidsomstandigheden.
Beoordeel deze pagina
3.65 (45 stemmen)
