50 jaar CNV Internationaal: 'Internationale solidariteit wordt steeds belangrijker’

07-12-2017

Word nu lid!

Meld je aan bij CNV en profiteer van alle voordelen.

Word lid

 

CNV Internationaal zet zich al 50 jaar in voor vakbonden in ontwikkelingslanden. Het jubileum werd op 16 november gevierd in Den Haag. Samen met buitenlandse partners, oud-minister Lilianne Ploumen, de Belgische oudpremier Yves Leterme en oud-premier Jan Peter Balkenende. Centraal thema: het belang van de sociale dialoog.

Door Corien Lambregtse

‘Vrede wordt niet getekend, vrede is het resultaat van sociale rechtvaardigheid.’ Een belangrijke zin in één van de presentaties van de buitenlandse vakbonden tijdens het jubileumcongres van CNV Internationaal. Er is wereldwijd al best veel veranderd, toch heeft nog steeds de helft van de werknemers in de formele economie te maken met onzekerheid over zijn baan, met lage lonen of slechte arbeidsomstandigheden.

Volgens CGT-vakbondsleider Julio Roberto Gomez uit Colombia zijn er in zijn land de afgelopen jaren vele vakbondsleden vermoord en kunnen leiders van vakbonden alleen met beveiliging over straat. Hij was lid van de commissie die advies gaf aan de onderhandelaars die met de FARC over vrede onderhandelden. ‘Na 52 jaar hebben we vrede gesloten. Dat was een grote stap, maar we zijn er nog niet. We hebben nog veel last van paramilitaire groepen en drugskartels.’

Toch is de stemming in De Remise feestelijk. Want volgens de buitenlandse partners was er zonder de steun van CNV Internationaal niet zo veel bereikt. In de woorden van Gomez: ‘People united will never be defeated.’ Oftewel: ‘Door werknemers te organiseren, maken we echte sociale en politieke hervormingen mogelijk.’

Sociale dialoog

Als er iets is dat CNV Internationaal wil uitdragen, dan is dat wel het belang van de sociale dialoog tussen werkgevers, werknemers en overheid. Want de dialoog is het instrument om vertrouwen in elkaar te krijgen, tot duurzame ontwikkeling te komen en vrede op te bouwen.

In Benin, een land waar ruim 60 procent van de bevolking niet kan lezen en schrijven en een derde van de bevolking van minder dan 1,25 dollar per dag moet rondkomen, is de laatste jaren veel geïnvesteerd in sociale dialoog. Volgens vakbondsleider Noël Chadaré van vakbond COSI is dat een grote vooruitgang. ‘In Benin werd om de haverklap gestaakt. In plaats van te staken, hebben we nu, met steun van CNV, leren praten.’

Ook in Indonesië zijn goede resultaten geboekt, vertelt Eduard Marpaung, vakbondsleider van vakbond KSBSI. ‘We hebben bijvoorbeeld bereikt dat er een minimumloon is ingesteld. Maar we hebben nog een lange weg te gaan voor de vakbonden door de overheid als gesprekspartner worden gezien.’

Convenanten

De sociale dialoog is enorm belangrijk. Dat bevestigt ook Lilianne Ploumen, oud-minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, in haar speech. ‘Het zit ons Nederlanders in de genen: polderen op voet van gelijkheid. Maar in veel landen zijn politiek en bedrijfsleven erg met elkaar verweven. Dat leidt tot ongelijkheid en scheve machtsverhoudingen.’

Door werknemers te organiseren, maken we echte sociale en politieke hervormingen mogelijk

Om vanuit Nederland invloed uit te oefenen op wat er in het buitenland gebeurt, heeft Ploumen tijdens haar ministerschap het initiatief genomen voor een reeks van convenanten, waaronder het textiel- en goudconvenant.

‘Convenanten bieden de mogelijkheid om afspraken te maken met sectoren die ons zorgen geven als het gaat over arbeidsomstandigheden en milieueffecten. Door met elkaar te praten, krijgen partijen begrip voor elkaar en worden problemen gezamenlijk aangepakt.’

Ploumen gelooft meer in convenanten dan in van bovenaf opgelegde wetgeving. ‘Op korte termijn kan wetgeving heel aantrekkelijk zijn, maar op lange termijn brengt het niet de verbetering die we wensen.’

Wetgeving brengt op lange termijn niet de verbetering die we wensen

De consument heeft daarbij volgens haar ook een taak: ‘Convenanten moeten worden gestut door de vragen van consumenten in de winkel: waar komt dit kledingstuk vandaan, is er een eerlijk loon betaald aan de mensen die het hebben geproduceerd? Alleen door een combinatie van convenant en consumentendruk kunnen we duurzame ontwikkeling versnellen.’

Democratische waarden

Yves Leterme, oud-premier van België, houdt een pleidooi voor de versterking van de democratie wereldwijd. Hij is tegenwoordig secretaris generaal van IDEA, een internationale maatschappelijke organisatie die zich inzet voor de versterking van de democratie. ‘Democratie is een vorm van bestuur waarbij de uitoefening van de publieke macht op enige manier door burgers wordt gecontroleerd. Daarbij is het van essentieel belang dat die burgers allemaal gelijk zijn en ook gelijke kansen krijgen.’

Democratie gaat volgens hem verder dan een electorale en politieke democratie. ‘Het is een attitude bij de bevolking; de bereidheid om actief deel te nemen aan de besluitvorming. En dan gaat het niet alleen om de politiek, maar ook om bijvoorbeeld de arbeidsmarkt, gezondheidszorg en onderwijs.’ Leterme is ervan overtuigd dat een goed functionerende democratie de beste manier is om de economie in een land te versterken. Vakbonden spelen daarin volgens hem een cruciale rol. ‘Zij geven een stem aan werknemers.’

Partnership

Het christelijk-sociale gedachtengoed van het CNV is volgens oud-premier Jan Peter Balkenende nog altijd relevant voor onze tijd en ook voor de samenwerking met buitenlandse partners. ‘De christelijk-sociale principes sluiten goed aan bij de zeventien sustainable development goals (SDG’s) die door de Verenigde Naties zijn vastgesteld. Met name bij de SDG die als laatste in de lijst staat: partnership.’

De grote actuele vraagstukken op het gebied van mensenrechten, klimaat en menselijke verhoudingen overstijgen volgens hem het niveau van de natiestaat en kunnen onmogelijk door de overheid alleen worden opgelost. ‘Deze vraagstukken vragen om nieuwe, wereldwijde allianties en om nieuwe bedrijfsmodellen waarin inclusief denken centraal staat. In deze tijd staat elk bedrijf voor wezenlijke vragen: waar sta je voor, welke toegevoegde waarde lever je, wat is je legitimering, wat zijn je waarden? Ik vind het winst dat daar in deze tijd door veel bedrijven en organisaties over wordt nagedacht.’

Welbegrepen eigenbelang

Het werk van CNV Internationaal is na 50 jaar nog heel actueel, concludeert CNV-voorzitter Maurice Limmen. ‘De grote problemen waar wij in eigen land mee te maken hebben, stoppen niet bij de grens. Globalisering, vrijhandel en duurzaamheid gaan over grenzen heen. Daarom is onze buitenlandse missie geen vorm van liefdadigheid, maar welbegrepen eigenbelang. Internationale solidariteit is belangrijker dan ooit.’

Het vakbondswerk in binnen- en buitenland is de laatste jaren steeds meer met elkaar verweven geraakt. Limmen: ‘CNV Internationaal heeft bijvoorbeeld een belangrijke bijdrage geleverd aan de totstandkoming van de convenanten rond internationaal verantwoord ondernemen. De kern ervan is dat we als werkgevers, werknemers én consumenten onze verantwoordelijkheid nemen voor de hele productieketen. We moeten willen weten waar onze kleding vandaan komt en wie eraan heeft gewerkt.’

De dialoog is de meest effectieve manier gebleken om veranderingen op gang te brengen

De inzet op sociale dialoog blijft volgens Limmen daarom van cruciaal belang. ‘De dialoog is de meest effectieve manier gebleken om veranderingen op gang te brengen. Via het overleg zorgen we ervoor dat de positie van werknemers wereldwijd verbetert.’

Dit artikel verscheen eerder in SER-magazine december/januari

Geef een reactie

Column voorzitter

Geen paniekvoetbal maar scholing voor de arbeidsmarkt van morgen

'Kom allemaal de arbeidsmarkt op, er is plek voor iedereen! Tal van sectoren schreeuwen al een tijdje om de...

[this div will be converted to an iframe]
×
×
×