Machteloos op de vrije markt

10-03-2017

Word nu lid!

Meld je aan bij CNV en profiteer van alle voordelen.

Word lid

Tussen al het mediageweld over de komende verkiezingen stond vorige week een klein onopvallend berichtje in de marges van de kranten: de Autoriteit Consument en Markt verbiedt tariefafspraken voor zzp'ers. Dit verbod leidt er toe dat een grote groep afhankelijke zelfstandigen geen vuist mag maken voor een goed inkomen, het is eigenlijk een vakbondsverbod voor deze groep werkenden. Het evenwicht op de arbeidsmarkt raakt hierdoor nog verder uit balans.

Het is op zich goed dat er een Autoriteit Consument en Markt (ACM) is, die er voor zorgt dat consumenten beschermd zijn tegen oneerlijke praktijken en kunstmatig hoge prijzen door kartelafspraken van ondernemers. Je wilt immers niet dat je als consument veel te veel betaalt voor je brood omdat bakkers onderling een kunstmatig hoog tarief hebben afgesproken.

Maar met de recente uitspraak van de ACM is iets ander aan de hand. Het verbod op tariefafspraken treft namelijk ook de 'afhankelijke zelfstandigen'. Het Europese Hof heeft in 2014 juist bepaald dat voor deze groep wel tariefafspraken mogelijk zijn. Het gaat hierbij namelijk om zelfstandigen die geen echte vrije ondernemer zijn. Denk daarbij aan een loodgieter die voor een aannemersbedrijf werkt, maar waarbij dat aannemersbedrijf bepaalt wanneer, waar en hoe hij werkt.

Deze mensen hebben vaak een zwakke positie ten opzichte van hun werk- of opdrachtgever. Het CNV vindt daarom dat voor deze groep afspraken mogelijk moeten zijn in een cao. Steeds vaker doen zij precies hetzelfde werk als een werknemer. Het is logisch dat voor mensen die hetzelfde werk doen er ook gelijke voorwaarden zijn. Door ook voor afhankelijke zelfstandigen afspraken te maken in een cao, schep je een  waarborg voor een fatsoenlijk loon. Bovendien zorgt het er voor dat 'normale' werknemers geen oneerlijke concurrentie ondervinden van 'goedkope zzp'ers' op de arbeidsmarkt.

De desastreuze uitspraak van de ACM betekent dat de vrije markt zwaarder telt dan het maatschappelijk belang om de scheefgegroeide verhoudingen op de arbeidsmarkt te herstellen. Deze uitspraak staat daarmee niet op zichzelf. Het past qua denken in een wereldbeeld dat wij ook terugzien in politiek, waarin de werking van de vrije markt belangrijker is dan de bescherming van het collectief. In dit wereldbeeld is arbeid een individuele economische activiteit is en niet langer een maatschappelijke activiteit.

Eén van de grote thema’s bij de komende verkiezingen is die beschadigde arbeidsmarkt. Waarbij toenemende flexibilisering, arbeidsmigratie en de groeiende groep onbeschermde zelfstandigen voor steeds meer onrust, onzekerheid en onderlinge concurrentie zorgt. Het zijn bewegingen die vooral mogelijk zijn door dat doorgeschoten marktdenken.

Voor het CNV is 'werk' juist veel meer dan alleen een economische activiteit. Dat geldt zowel voor de werknemer, de zelfstandig werkende als voor de werkgever. Je werkt om stabiliteit en zekerheid te scheppen voor jezelf en je gezin. Je werk is de bijdrage die je levert aan de samenleving, het bepaalt voor een belangrijk deel je plek in de maatschappij en het geeft betekenis aan het dagelijkse leven dat je met anderen deelt. Omdat werk die grote maatschappelijke betekenis heeft, zorgt onrust op de arbeidsmarkt één op één voor onrust in de maatschappij.

De taak van het komende kabinet moet daarom vooral zijn: rust en zekerheid brengen als het gaat om werk en inkomen. Daar hoort een evenwichtige verhouding tussen werkgever en werknemers bij. En dat evenwicht op de arbeidsmarkt begint met het recht om je als werkende te mogen verenigen. De uitspraak van het ACM maakt dat voor massa’s mensen op de Nederlandse arbeidsmarkt onmogelijk. Als een nieuwe kabinet dit evenwicht wil herstellen, begint dat met het terugfluiten van de ACM.

Maurice Limmen, voorzitter CNV

Wil je reageren, klik hier

Column voorzitter

Het kwartje valt in het scholingspotje

Geef werknemers een potje met geld waarmee ze tijdens hun loopbaan scholing en ontwikkeling kunnen betalen. Bij het CNV...

[this div will be converted to an iframe]
×
×
×