De ene transitie vraagt om een andere

We zitten middenin een enorme energietransitie waarvan ik niet hoef uit te leggen hoe belangrijk die is. Er zijn zat oorzaken aan te wijzen waarom de overgang tot nu toe niet zo soepel verloopt als gehoopt. Zoals het volle stroomnet. En vaak hebben we op dat soort ontwikkelingen maar weinig directe grip. Daar waar we wel direct invloed op hebben, namelijk een tekort aan vakmensen die de transitie letterlijk moeten gaan uitvoeren, zoals installateurs, pakken we die niet. Hoe kan dat?

Voor de helderheid; het ligt niet aan de instroom. Elk jaar weten we zat enthousiaste jonge techneuten die klaar staan om hun talenten in onze branche verder te ontwikkelen aan ons te binden. Alleen, elk jaar verlaten ook weer net zoveel medewerkers onze branche. Een groot deel van hen is niet ouder dan 35. Met de toenemende werkdruk van de energietransitie in het achterhoofd, loopt het personeelstekort dus alleen maar op.

Je moet ze binden

Het probleem dat we moeten oplossen, is dat we onze jonge talenten moeten zien te behouden. Maar hoe doe je dat? Eigenlijk vrij simpel; door ze het naar hun zin te maken. Moeten we ze dan gaan vertroetelen, overladen met extra’s en ze op een voetstuk hijsen? Nee dat hoeft niet, maar we moeten ze ook vooral niet verleiden om over te stappen naar een andere branche.

Cao is mooi stuk gereedschap

Wat dat betreft is de cao een mooi stuk gereedschap waarmee je werknemers aan je kunt binden. Je kunt erin afspraken maken voor medewerkers van alle leeftijden. Met een moeilijk woord noemen we dat levensfasebewust personeelsbeleid. Dat betekent dat je afspraken maakt die passen bij iedere generatie. Ontzie ouderen bijvoorbeeld door een regeling af te spreken waarmee ze minder zwaar werk hoeven doen. Of faciliteer jonge medewerkers als ze kinderen krijgen of als ze met andere zorgtaken te maken krijgen.

Laat verlof niet in de papieren lopen

Bijvoorbeeld: spreek in de cao af dat vaders voortaan recht hebben op 5 weken 100% doorbetaald verlof als ze een kind krijgen. En maak afspraken waarmee ouders in de jaren na de bevalling voordelig ouderschapsverlof kunnen opnemen. Zorg dat doktersafspraken niet in de verlofpapieren gaan lopen. Zorg dat er meer ruimte is om werk en privé beter op elkaar te laten aansluiten door medewerkers inspraak te geven in hun dagelijkse werkzaamheden. Allemaal prikkels waardoor jongeren graag in de branche willen blijven.

Duur? Welnee, dubbel en dwars terugbetaald

Het lijken misschien dure afspraken die de werkgever alleen maar geld kosten. Maar mind you! Ieder bedrijf krijgt er veel voor terug. Namelijk gemotiveerde werknemers die de cao-afspraken dubbel en dwars terugbetalen in productiviteit. En nog belangrijker: die zich niet laten lokken door andere technische branches waar ze misschien veel meer kunnen verdienen of waar ze betere arbeidsvoorwaarden hebben. Want een jonge collega die door de branche wordt opgeleid, kostbare werkervaring opdoet maar na een paar jaar weer wegloopt, kost uiteindelijk veel meer geld dan een paar simpele cao-afspraken.

Cao-transitie

Ik zie dat de bezettingsproblemen op onze branche afkomen en dat die door de komende energietransitie alleen maar groter worden. Daarom zal ik me ook tijdens de volgende cao-onderhandelingen namens CNV hard maken voor gerichte afspraken voor alle generaties. Met speciale aandacht voor jongeren. Want die mogen we niet te makkelijk verliezen onderweg. Om de energietransitie aan te kunnen hebben we dus ook een beetje een cao-transitie nodig.

Johann Honders
Cao-onderhandelaar Metaal en Techniek