Kort door de bocht is het antwoord: nee, je kunt niet zomaar thuisblijven. Het is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van de werknemer om (op tijd) op het werk te komen. Je zult daar dus in ieder geval je best voor moeten doen.
Ook je werkgever heeft een verantwoordelijkheid
Maar daarmee is niet alles gezegd. Want hoe extremer de omstandigheden, hoe groter ook de verantwoordelijkheid van je werkgever om ervoor te zorgen dat je geen onnodige risico’s loopt. Je werkgever kan dus niet onder alle omstandigheden van je eisen dat je naar het werk komt.
Code rood: noodsituatie
Bij code rood is dat het duidelijkst. Dan geldt er een weeralarm: een waarschuwing voor extreem weer, met grote impact op de maatschappij. Je werkgever moet dan maatregelen nemen. Bijvoorbeeld: zo veel mogelijk thuiswerken, werktijden aanpassen, werkzaamheden stilleggen, kantoor sluiten. Je hoeft dan in de regel geen vakantiedag op te nemen.
Code geel en oranje: kwestie van maatwerk en overleg
Bij code geel en code oranje gelden er waarschuwingen voor (kans op) gevaarlijk weer. Rijkswaterstaat kan bijvoorbeeld het advies geven om níet de weg op te gaan. Het is dan een kwestie van maatwerk en van overleg met je werkgever wat verantwoord en verstandig is. Veel werknemers kunnen in zo’n situatie de reisplannen aanpassen of thuiswerken. Of verlof opnemen, eventueel deels voor rekening van de werkgever.
Maar niet iedereen kan thuiswerken
Voor een groot aantal beroepen is thuiswerken natuurlijk helemaal geen optie. Denk aan de zorg, transport, hulpdiensten, fabrieken. Het werk gaat door en van werknemers wordt verwacht dat ze dan tóch naar het werk komen. Tegelijkertijd mag de werkgever geen onrealistische eisen stellen, maar moet hij verantwoordelijkheid nemen en meedenken in oplossingen. Bijvoorbeeld door waar mogelijk werktijden aan te passen, werkzaamheden uit te stellen of vervoer of zelfs een slaapplaats te regelen.
Discussie met je werkgever?
Het is in de praktijk dus vooral een kwestie van overleg. Wettelijke regels of rechten zijn er eigenlijk niet, met uitzondering van de regeling voor ‘onwerkbaar weer’ (zie verderop). Meestal komen werkgever en werknemer er samen ook wel uit. Een kwestie van goed werkgever- en werknemerschap. Maar helaas heeft niet elke werkgever evenveel begrip. Geeft dit discussie en kom je hierdoor in de problemen? Neem dan contact met ons op.
En als je voor je werk juist de weg op moet?
Vrachtwagenchauffeurs, taxichauffeurs, pakketbezorgers, buschauffeurs, ambulancemedewerkers. Zij hebben weinig keus en moeten voor hun werk wel de weg op. Maar ook hier zijn grenzen aan en ligt er een zware verantwoordelijkheid bij het transport-, taxi- of vervoersbedrijf. De werkgever heeft een zorgplicht, is verantwoordelijk voor een veilige werkomgeving en mag werknemers dus niet onnodig in gevaar brengen. Dat kan betekenen dat het werk tijdelijk wordt aangepast of stilgelegd, vrachtwagens aan de kant gaan of ritten worden geannuleerd.
Advies aan beroepschauffeurs: neem ook zelf je verantwoordelijkheid
Als beroepschauffeur heb je hierin ook zelf je verantwoordelijkheid. Eist je werkgever dat je gaat rijden, bijvoorbeeld bij een zware storm of extreme gladheid, terwijl je dit zelf totaal onverantwoord vindt? Overleg dan met je werkgever, niet alleen mondeling, maar ook schriftelijk, bijvoorbeeld via de app. Zo krijg je daar later geen misverstand over. Neem in dat geval ook contact met ons op.
Werk je buiten? Er zijn regels voor ‘onwerkbaar weer’
Bij extreem weer kan het onverantwoord zijn om buiten aan het werk te zijn. Daarom zijn er in sommige sectoren, bijvoorbeeld in de bouw, regelingen voor ‘onwerkbaar weer’. Check je cao of er zo’n regeling is. Je werkgever kan in dat geval werknemers thuishouden en bij het UWV aankloppen voor een uitkering. Dit gaat niet ten koste van je loon of je verlofdagen.
Vraag je werkgever naar een weerprotocol
Soms hebben werkgevers een weerprotocol. Daarin staan richtlijnen hoe het bedrijf of de organisatie handelt bij gevaarlijk weer. En wat er van werknemers wordt verwacht. Denk aan een bericht op intranet of een mail, met informatie en advies. Bijvoorbeeld dat werknemers de ruimte krijgen om zelf een inschatting te maken of het haalbaar en veilig is om naar het werk te komen. Heeft je werkgever al zo’n weerprotocol? Vraag ernaar!
Vragen? Neem contact met ons op!
Conclusie: het draait uiteindelijk vooral om overleg en maatwerk. En om goed werkgever- en werknemerschap. Kom je er niet uit of heb je vragen? Neem dan contact met ons op.
