Stop de WIA-afbraak!

WIA is een afkorting voor Wet Werk en Inkomen uit Arbeidsvermogen. Soms spreken mensen dan ook van de Wet WIA. Het is een vangnet voor als je na twee jaar ziekte nog niet (helemaal) kunt werken. Na die twee jaar hoeft je werkgever je loon in de meeste gevallen namelijk niet door te betalen. Je kunt dan recht hebben op de WIA-uitkering. Deze kent twee vormen:

• WGA: als je in de toekomst nog wel of gedeeltelijk kunt werken.
• IVA: als je niet of bijna niet kunt werken en de kans op herstel klein is.

Je hebt recht op de WIA als je aan de volgende voorwaarden voldoet:

• Je bent langer dan twee jaar ziek of arbeidsongeschikt.
• Je bent voor 35% of meer arbeidsongeschikt. Dit betekent dat je nog maar 65% of minder van je oude loon kan verdienen. De verzekeringsarts stelt een functiemogelijkhedenlijst op en aan de hand daarvan berekent de arbeidsdeskundige een arbeidsongeschiktheidspercentage.
• Op het moment dat je ziek werd, was je verzekerd voor de WIA.

Je krijgt WGA als:

• Je tussen de 35% en 80% arbeidsongeschikt bent.
• Je minstens 80% arbeidsongeschikt bent en er uitzicht is op herstel. Je bent dus tijdelijk arbeidsongeschikt.

Je krijgt IVA als:

• Je langer dan twee jaar ziek bent;
• Je voor 80% of meer arbeidsongeschikt bent. Dit percentage wordt vastgesteld door de arbeidsdeskundige, nadat je een medische keuring hebt gehad.
• Je waarschijnlijk niet beter wordt binnen een periode van vijf jaar.
• Op het moment dat je ziek werd, verzekerd was voor de WIA.

Kabinet Jetten wil fors bezuinigen op de WIA. De uitkeringen gaan op verschillende manier fors omlaag. Allereerst verdwijnt de uitkering voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten, de IVA. Nu ontvangen mensen in de IVA nog 75% van hun oude inkomen tot aan het maximumdagloon. Dat wordt 70%, net als gedeeltelijk arbeidsongeschikten in de WGA. Het maximumdagloon is het maximale bedrag dat uitgekeerd wordt: maximaal 6.617 euro bruto.

Ten tweede gaat dat maximumdagloon met 20% omlaag. Dat wordt 5293,60 euro. Dat raakt dus de mensen die nu meer dan 6.617 euro of meer verdienen per maand en de mensen die eerst nog niet met het maximumdagloon te maken hadden, maar daar door de verlaging wel door geraakt worden. Hun uitkering gaat tot 20% omlaag. Mensen in de IVA met zo’n inkomen worden dubbel gepakt.

Ten derde wordt net als in de WW de uitkeringsduur ingeperkt en de opbouw van rechten vertraagd en de referte-eis aangepast. Dat geldt voor de mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn en die een WGA-uitkering hebben. Een WGA-uitkering heeft namelijk twee fasen. De loongerelateerde uitkering, waarin je 70% van je laatstverdiende salaris verdient (tot aan het verlaagde maximumdagloon) duurt net zo lang als de WW-uitkering en wordt dus ook beperkt. Waardoor je sneller in de volgende uitkeringsfase komt: de Vervolguitkering, of de Loonaanvullingsuitkering. In de Loonaanvullingsuitkering krijg je net zoveel als in de loongerelateerde uitkering, de 70%, maar dan moet je wel weer aan het werk zijn en genoeg verdienen. Stel je bent 60% arbeidsgeschikt, dan moet je de helft van die 60% verdienen. Doe je dat niet dan val je terug op de vervolguitkering. Die is heel erg laag.

• Bij 35 tot 45% arbeidsongeschikt: is de uitkering 28% van het minimumloon (€ 642,43).
• Bij 45 tot 55% arbeidsongeschikt: is de uitkering 35% van het minimumloon (€ 803,04).
• Bij 55 tot 65% arbeidsongeschikt: is de uitkering 42% van het minimumloon (€ 963,65).
• Bij 65 tot 80% arbeidsongeschikt: is de uitkering is 50,75% van het minimumloon (€ 1164,41).

Val je daardoor onder het sociaal minimum, dan kun je mogelijk een aanvulling krijgen van het UWV, maar daarbij kijken ze wel naar het inkomen van een eventuele partner.

Door de greep in de kas van de werknemersverzekeringen door het kabinet Jetten loop je dus de kans om veel sneller in zo’n extreem lage Vervolguitkering terecht te komen. Je hebt immers ook maar heel beperkt de tijd om te re-integreren naar nieuw werk.

Waarbij het ook zo is dat het kabinet Jetten € 100 miljoen kort op het budget dat UWV heeft om mensen met een uitkering bij het UWV (zowel WW als WIA) weer aan het werk te helpen. In totaal is dat budget € 146 miljoen groot. Daar wordt dus voor 69% op bezuinigd.

Zoals het nu er ziet zijn die consequenties er niet voor als je nu al een IVA-uitkering ontvangt. Van de andere maatregelen is het nog onduidelijk hoe ze omgaan met lopende uitkeringen en de bestaande opbouw. De tekst van het coalitieakkoord lijkt te suggereren dat die wel worden geraakt, maar hoe precies is nog onduidelijk.

Nee. Deze maatregel gaat mogelijk in per 2030. Heb je al een IVA-uitkering? Of wordt die, voor 2030, aan je toegewezen? Dan behoud je je IVA-uitkering.