Onder de ruim 13.000 werknemers in het stads- en streekvervoer is veel boosheid over het recente cao-eindbod van de OV-werkgevers. 'Het eindbod is door onze leden met een overweldigende meerderheid van 93% afgewezen', zegt CNV-onderhandelaar Niels Rook. 'Dan is er wel wat aan de hand, dit moeten de werkgevers zich echt aantrekken. Ze bieden met de ene hand een acceptabele loonsverhoging, maar breken met de andere hand de cao af. Bijvoorbeeld als het gaat om het ombouwen van de onregelmatigheidstoeslag en het versoberen van ouderenregelingen. Werknemers accepteren dit niet, dat is wel duidelijk.'
Cao moet beter, niet slechter
De CNV-onderhandelaar betreurt het dat er opnieuw acties nodig zijn om de onderhandelingen weer vlot te trekken. Rook: 'Het is helaas niet anders. Dit is de enige manier die werkt om de werkgevers op andere gedachten te krijgen. We zullen de acties doorzetten tot we wèl een goede cao hebben. Daarin moet ook ruimte zijn voor onze voorstellen om de cao te verbeteren, bijvoorbeeld betere roosters, met meer regelmaat in de onregelmatigheid.'
Ook stakingen in december
Als de 2-daagse staking volgende week niet het gewenste effect heeft, krijgen de stakingen in december een vervolg. Rook: 'We kiezen er nu bewust voor om de geplande stakingen ruim van tevoren aan te kondigen. De actiebereidheid is zo groot, dat we verwachten dat de werkgevers niet in staat zullen zijn om de staking op grote schaal te ondermijnen met vervangende roosters. En tegelijkertijd willen we ook begrip tonen voor reizigers die graag willen weten waar ze aan toe zijn.'
Stakingen zijn gepland op:
- maandag 23 en dinsdag 24 november
- donderdag 3 en vrijdag 4 december
- maandag 14 en dinsdag 15 december
- vrijdag 18 december
Diepere oorzaak voor cao-conflict: huidige systeem van aanbesteden is failliet
Achter het cao-conflict schuilt volgens vakbond CNV een groter probleem. Rook: 'We lopen keer op keer tegen hetzelfde probleem aan. Namelijk dat de vervoersbedrijven elkaar kapot concurrreren en veel te laag inschrijven op nieuwe aanbestedingen door de provincies. De provincies gaan voor de laagste prijs, de vervoersbedrijven proberen de kosten zoveel mogelijk te drukken. Uiteindelijk betalen de werknemers en de reizigers daar de prijs voor. Het hele systeem van aanbestedingen voor het openbaar vervoer is in feite al jaren failliet.'
Een lichtpuntje is de Code Verantwoordelijk Marktgedrag, waar ook het streekvervoer zich vorig jaar bij heeft aangesloten. De Code houdt in dat alle betrokken partijen (overheid, werkgevers en vakbonden) zich ervoor inzetten dat niet langer de prijs het uitgangspunt is bij aanbestedingen. Voortaan tellen vooral de kwaliteit en de arbeidsomstandigheden. Rook: 'We weten allemaal dat het anders moet en kan, maar het is een zaak van lange adem omdat het over langlopende contracten gaat. Het is wel zaak dat we bij elke nieuwe concessie heel scherp zijn op het naleven van de Code.'
Over de cao Openbaar Vervoer
De cao Openbaar Vervoer geldt voor alle werknemers in het stads- en streekvervoer (met uitzondering van het stadsvervoer in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam). Het gaat in totaal om ongeveer 13.000 werknemers, vooral buschauffeurs, maar daarnaast ook kantoorpersoneel. Ze werken bij een van de grote vervoersbedrijven in Nederland: Arriva, EBS, Qbuzz, Keolis en Transdev (met merknamen als Connexxion en Hermes) en RET Streekvervoer. De huidige cao is per 1 juli verlopen.
*Onder de cao Openbaar Vervoer vallen ook enkele regionale treinverbindingen, die door een van de vervoerders worden uitgevoerd. Het gaat bijvoorbeeld om de treinverbinding Zwolle-Kampen en Zwolle-Enschede (beiden van Keolis). Ook deze verbindingen krijgen te maken met de staking.