Hoe ontstond deze maatregel?
In 2020 was het lerarentekort in de G5-steden zo groot dat scholen in het primair onderwijs de vijfdaagse schoolweek niet konden garanderen. Om te voorkomen dat klassen structureel naar huis moesten worden gestuurd, werd een noodmaatregel ingevoerd. Die maakt het mogelijk dat onbevoegden – bijvoorbeeld onderwijsondersteunend personeel of andere invallers – tijdelijk voor de klas staan, onder verantwoordelijkheid van een bevoegde leerkracht. Als vakbonden hebben wij altijd benadrukt dat dit een uiterste noodoplossing is. Landelijk daalt de onderwijskwaliteit. Stel je een willekeurig beroep voor waarvoor wettelijk is vastgelegd welke kennis en vaardigheden nodig zijn en vervang die professional vervolgens door een betrokken cliënt die het werk overneemt wanneer de professional afwezig is. De lat voor de kwaliteit van de koelkast in de keuken van een fastfoodrestaurant wordt stringenter dan die voor het onderwijs het klaslokaal. Maar er moest iets. Want een fastfoodrestaurant kan sluiten, maar het is een grondrecht dat basisonderwijs voor ieder kind gratis beschikbaar is. En als maatschappij willen we dat. Ook op vrijdag.Wat leren evaluaties van deze maatregel?
Inmiddels zijn we zes jaar verder en zijn er verschillende evaluaties en onderzoeken verschenen. Daaruit blijkt dat de beste ervaringen worden opgedaan wanneer mensen voor de klas staan die wel bevoegd leraar zijn, maar niet bevoegd zijn om les te geven in het primair onderwijs. In andere gevallen gaat het vaker om onderwijsondersteunend personeel of invallers zonder onderwijsachtergrond. Tegelijk laten de evaluaties zien dat er belangrijke aandachtspunten zijn. Zo verschilt de begeleiding per school, hangt de kwaliteit van het onderwijs sterk af van de persoon die wordt ingezet en zijn scholen niet altijd transparant richting ouders. Toezicht en afstemming vinden vaak indirect plaats, waardoor het lastig kan zijn om goed zicht te houden op wat leerlingen precies leren en hoe dat aansluit op het onderwijs van bevoegde leerkrachten.
Continuïteit in plaats van kwaliteit
Deze noodmaatregel zorgt ervoor dat het onderwijs kan doorgaan en dat leerlingen niet naar huis worden gestuurd. In het beste geval wordt de ondergrens van kwaliteit gehaald. Meer mag je van een noodmaatregel eigenlijk ook niet verwachten.
Waarom trekken de vakbonden nu aan de bel?
Bij de recente verlenging van de beleidsregel zagen wij dat bepalingen die de maatregel duidelijk koppelden aan een noodsituatie zijn aangepast of geschrapt. Daardoor ontstaat ruimte om deze regeling niet alleen als noodmaatregel te gebruiken, maar mogelijk ook als basis voor structureel beleid. Het is voor ons niet duidelijk of dat de intentie van het ministerie is, maar de aanpassingen laten die mogelijkheid wel open. Daarmee wordt de standaard van de bevoegde leerkracht in het primair onderwijs onderhevig aan intenties voor politici.
Onze boodschap aan de politiek
Daarom hebben CNV, AOb en FvOv in aanloop naar het Kamerdebat over de Lerarenstrategie een gezamenlijke brief gestuurd aan de Tweede Kamer. Onze oproep is helder: verhef noodsituaties niet bij wet tot de standaard. Onderwijs moet gegeven worden door bevoegde leraren. Noodmaatregelen kunnen soms nodig zijn, maar ze mogen nooit het nieuwe normaal worden.
Maak je collega lid!
Een nieuw lid aanmelden gaat heel eenvoudig en je krijgt er zelf ook nog iets moois voor terug. Ga voor informatie en voorwaarden naar CNV leden werven. Ze kunnen ook zelf lid worden via www.cnv.nl/lid-worden/. Word lid!
CNV
