Advies kan positief of negatief zijn, maar de transformatie gaat door
Tijdens zijn toespraak in de VS gaf de CEO van ASML aan dat het advies van de werknemersvertegenwoordiging over de voorgenomen reorganisatie positief of negatief kan uitvallen, maar dat dit niets verandert aan het fundament: de intentie om de transformatie door te zetten.
Wat CNV betreft is dat een respectloze boodschap. Het roept de vraag op in hoeverre ASML de rol van de ondernemingsraad en de vakbonden daadwerkelijk serieus neemt. Medewerkers mogen kennelijk meepraten, maar de richting lijkt al vast te staan.
Blijvende onduidelijkheid over rol McKinsey
Mede op basis van het bovenstaande hebben de bonden opnieuw gevraagd om volledige openheid over de rol van adviesbureau McKinsey. Werkgever blijft het bestaan van een rapport of opdracht, die direct aan deze reorganisatie gekoppeld is, stellig ontkennen. Tegelijkertijd gaf ASML richting de vakbonden eerder aan dat de informatievoorziening over de inzet van externe adviesbureaus in het verleden “beter had gemoeten”.
Die twee boodschappen zijn moeilijk met elkaar te rijmen. Als de rol van externe bureaus zo beperkt was als wordt geschetst, waarom erkent werkgever dan dat de cao-procedure rond die inzet zorgvuldiger had moeten verlopen?
Dit alles werpt een schaduw over het proces en draagt niet bij aan een solide vertrouwensbasis. De vakbonden hebben hierover inmiddels een brief gestuurd aan de ondernemingsraad.
Werkgever kiest voor een juridische benadering
Wij blijven benadrukken dat het vertrouwen van zowel medewerkers als bonden in de werkgever ernstig is geschaad. Tot nu toe hebben wij niet de indruk dat ASML deze boodschap voldoende ter harte neemt en daar effectief iets mee doet.
Werkgever blijft het proces vooral juridisch en bedrijfsmatig benaderen, zonder enige zichtbare empathie of bereidheid om het proces zorgvuldiger en menselijker in te richten. Dat betreuren wij zeer. Als bonden zullen wij dit punt dan ook blijven benoemen.
Risico op ‘cherrypicking’ nog steeds aanwezig
Ook inhoudelijk zijn er nog veel openstaande punten. Zo vinden de bonden de voorgestelde selectiecriteria onvoldoende objectief. Daarnaast is de uitwisselbaarheid van functies nog altijd onvoldoende duidelijk uitgewerkt. Daarmee blijft wat ons betreft het risico bestaan op zogenaamde “cherrypicking”: het selectief behouden of laten vertrekken van medewerkers zonder transparante en controleerbare criteria.
Werkgever stelt zich bovendien strikt juridisch op het standpunt dat een inwerktermijn om iemand geschikt te maken voor een passende functie niet onder het begrip uitwisselbaarheid valt. Op de vraag wat deze benadering met mensen doet, reageerde werkgever letterlijk: “Wij passen de wet toe.”
Voor de bonden is dat wederom een teleurstellend signaal. Goed werkgeverschap betekent méér dan alleen het strikt volgen van de letter van de wet, zeker als het doel zou moeten zijn om het aantal gedwongen ontslagen tot een minimum te beperken. Vrijwillige vertrekregelingen blijven in onze ogen nog altijd onderbelicht.
Eén minimale stap in de juiste richting
Werkgever heeft toegezegd medewerkers, die langer dan vijf jaar in Nederland werken en door de reorganisatie worden geraakt, te ondersteunen bij het verkrijgen van het Nederlands staatsburgerschap.
Hoewel dit iets is wat je van een goede werkgever mag verwachten, ziet CNV dit wel als een kleine stap in de juiste richting.
Besluit over recruitment tijdens de vakantieperiode
Vanuit de leden heeft CNV ook vragen gesteld over eventuele werving tijdens de zomermaanden (juli en augustus). Dat zou namelijk betekenen dat mensen in de zomerperiode geen vakantie kunnen nemen of dat zij de kans lopen om vacatures te missen.
Werkgever gaf aan dat hier diezelfde dag, 9 maart, een besluit over genomen werd. Daarom verwachten wij dat medewerkers hierover deze week nog geïnformeerd zullen worden.
Sociaal plan nog lang niet compleet
Op basis van de contouren van het sociaal plan zoals die door werkgever zijn gepresenteerd, hebben de bonden een zeer uitgebreide lijst met punten ingebracht die minimaal onderdeel moeten worden van een degelijk sociaal plan.
Deze lijst is nadrukkelijk niet limitatief en betekent ook niet dat de bonden het daarmee impliciet eens zijn met de voorgenomen reorganisatie. Het gaat om maatregelen die noodzakelijk zijn om medewerkers fatsoenlijk te beschermen in het geval er toch sprake gaat zijn van gedwongen ontslagen.
Enkele voorbeelden van voorstellen van de gezamenlijke bonden zijn:
- Focus op natuurlijk verloop en vrijwillig vertrek, bijvoorbeeld via een plaatsmakersregeling;
- Heldere aanzeggingsprocedure en objectieve selectiecriteria;
- Een duidelijke en uitgebreide definitie van een passende functie;
- Een onafhankelijke bezwaarprocedure;
- Compensatie voor medewerkers met eindigende tijdelijke contracten ten gevolge van deze voorgenomen reorganisatie;
- Schrappen van belemmeringen om elders te werken, zoals relatie- en concurrentiebedingen;
- Budget voor juridisch en financieel advies;
- Volledige vergoeding van repatriëringskosten;
- Kwijtschelding van studieschulden;
- Compensatie voor eventuele pensioenschade;
- Een concreet, compleet en duidelijk beeld van de te verwachten beëindigingsvergoeding;
Beloftes blijken soms minder waard dan gedacht
Wat CNV betreft zien wij hier een werkgever die de werknemers een paraplu geeft als de zon schijnt, maar hem graag terugvraagt als het gaat regenen.
Beloftes en verwachtingen die in goede tijden zijn uitgesproken, lijken ineens minder zwaar te wegen wanneer dit de werkgever even minder goed uitkomt. Voor werknemers is dat een harde les: zorg dat toezeggingen en afspraken altijd schriftelijk worden vastgelegd.
Bonden verwachten een ruimhartig sociaal plan
Het volgende overleg tussen bonden en werkgever staat gepland voor 16 maart. De bonden verwachten dat ASML dan met een gedegen en ruimhartig sociaal plan komt dat echte zekerheid biedt voor medewerkers.
Dat plan moet niet alleen bescherming bieden bij eventuele gedwongen ontslagen, maar ook een eerlijke regeling bevatten voor medewerkers die uiteindelijk kiezen voor een vrijwillig vertrek.
Voor de bonden blijft één uitgangspunt centraal staan: het aantal gedwongen ontslagen moet tot een absoluut minimum worden beperkt!
Met jouw collega’s staan we sterker
Bij de reorganisatie bij ASML maken we samen het verschil. Hoe groter onze achterban, hoe sterker wij aan tafel staan en hoe beter we kunnen opkomen voor eerlijke afspraken, goede begeleiding en maximale zekerheid voor iedereen die geraakt wordt. Maak CNV groter: introduceer je collega’s, vrienden of andere mensen uit je netwerk en laat hen meeprofiteren van onze ondersteuning, juridische hulp en collectieve slagkracht. Samen zorgen we voor een sociaal plan dat recht doet aan iedereen. Ga voor informatie en voorwaarden naar CNV leden werven.
Ze kunnen ook zelf lid worden via www.cnv.nl/lid-worden/. Word lid!
Rémy Biesmans
bestuurder CNV
M: 06 28 33 42 84
E: r.biesmans@cnv.nl
