Gendergelijkheid

Samen werken aan gelijke kansen, veiligheid en eerlijk werk

Over de hele wereld hebben vrouwen nog altijd te maken met ongelijkheid op de arbeidsmarkt. Zij verdienen gemiddeld minder dan mannen, zijn ondervertegenwoordigd in leidinggevende functies en worden vaker geconfronteerd met discriminatie, geweld en intimidatie op het werk. Vooral in sectoren zoals de landbouw, kledingindustrie, mijnbouw en de informele economie zijn vrouwen onmisbaar voor de productie, terwijl hun rechten en positie vaak achterblijven. Daarom zet CNV Internationaal zich samen met vakbonden wereldwijd in voor gelijke kansen, veilig werk en een inclusieve arbeidsmarkt. Vrouwen moeten niet alleen kunnen deelnemen aan arbeid, maar ook kunnen meebeslissen over hun toekomst.

Wat is er aan de hand?

Hoewel vrouwen wereldwijd een groot deel van het werk verrichten, profiteren zij nog altijd minder van economische ontwikkeling dan mannen. In sectoren zoals de kledingindustrie, landbouw en informele economie vormen vrouwen vaak de meerderheid van de werknemers. Toch hebben zij minder toegang tot leidinggevende functies, opleiding, eigendom en besluitvorming. Deze ongelijkheid zien we niet alleen op de werkvloer, maar ook binnen vakbonden en maatschappelijke organisaties. Gendernormen, discriminatie en traditionele rolpatronen beperken nog steeds de kansen van vrouwen wereldwijd.

Loonongelijkheid

Vrouwen verdienen wereldwijd gemiddeld minder dan mannen. De verschillen zijn vaak het grootst in sectoren waar veel vrouwen werkzaam zijn, zoals land- en tuinbouw, textielproductie en informele arbeid. Vrouwen werken bovendien vaak zonder contract, sociale bescherming of toegang tot doorgroeimogelijkheden.

Geweld en intimidatie op de werkvloer

Miljoenen vrouwen krijgen te maken met intimidatie, discriminatie en geweld op het werk. Dat varieert van vernederende opmerkingen en seksuele intimidatie tot aanranding, machtsmisbruik en discriminatie tijdens zwangerschap.

Beperkte vertegenwoordiging

Ondanks hun grote bijdrage aan de economie zijn vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd in besluitvormende functies. Hierdoor blijven hun belangen vaak onvoldoende vertegenwoordigd bij cao-onderhandelingen, beleidsvorming en besluitvorming binnen bedrijven en vakbonden.

Kwetsbare positie in productieketens

Uit onderzoek van CNV Internationaal blijkt dat vrouwen in internationale productieketens vaak extra risico lopen. Bijvoorbeeld in de Indonesische nikkelindustrie, waar vrouwen minder toegang hebben tot formeel werk, vaker in informele en onzekere banen terechtkomen en disproportioneel worden geraakt door vervuiling, verlies van inkomen en beperkte toegang tot besluitvorming.

Onze aanpak

CNV Internationaal werkt samen met vakbonden, werkgevers, overheden en maatschappelijke organisaties om gendergelijkheid structureel te versterken.

Versterken van vrouwelijk leiderschap

Duurzame verandering begint bij representatie. Daarom investeert CNV Internationaal al jarenlang in de ontwikkeling van vrouwelijk leiderschap binnen vakbonden en maatschappelijke organisaties.

Wij ondersteunen:

  • leiderschapstrainingen voor vrouwen;
  • mentoring- en coachingprogramma’s;
  • deelname van vrouwen aan besluitvorming;
  • de zichtbaarheid van vrouwelijke rolmodellen.

Door vrouwen te ondersteunen in leiderschapsrollen versterken we hun positie op de werkvloer én binnen de vakbeweging.

Made in Cambodja | Inspirerende vrouwen in de textielindustrie (Heng Chenda)

Cambodja

Kijk ook het verhaal van Heng Chenda, die binnen haar vakbond CLC in Cambodja een inspirerend voorbeeld van leiderschap is.

Leiderschap van vrouwen binnen de vakbeweging - Leadership des femmes mouvement sindicale Afrique

Senegal

In deze video vertelt Mariama Diallo wat dit leiderschapsprogramma voor haar betekend heeft. Zij werkt bij een internationaal transportbedrijf in de haven van Dakar, de hoofdstad van Senegal en werd daarnaast als jonge vrouw leider van vakbond UDTS in Senegal.

Genderaudits en organisatieontwikkeling

Samen met onze partnerorganisaties voeren we genderaudits uit om inzicht te krijgen in bestaande ongelijkheden en verbeterpunten.

Met deze aanpak ondersteunen we vakbonden bij:

  • het signaleren van genderspecifieke risico's;
  • het ontwikkelen van inclusiever beleid;
  • het vergroten van de deelname van vrouwen;
  • het opnemen van gendergerelateerde onderwerpen in cao-onderhandelingen.

Aanpak van geweld en intimidatie

CNV Internationaal zet zich actief in voor veilige werkplekken voor iedereen. Samen met vakbondspartners werken wij aan beleid en praktische maatregelen tegen geweld, intimidatie en discriminatie op de werkvloer.

Hierbij maken we gebruik van internationale normen, waaronder ILO Conventie 190 over geweld en intimidatie op het werk.

Inclusieve vakbonden en bedrijven

Wij ondersteunen organisaties bij het ontwikkelen van beleid dat gelijke kansen bevordert en discriminatie voorkomt. Inclusieve organisaties zijn beter in staat de belangen van alle werknemers te vertegenwoordigen en dragen bij aan duurzame economische ontwikkeling.

Internationale belangenbehartiging

CNV Internationaal pleit wereldwijd voor sterke wet- en regelgeving op het gebied van:

  • gelijke beloning;
  • veilige werkplekken;
  • bescherming tegen geweld en intimidatie;
  • non-discriminatie;
  • gelijke toegang tot kansen en ontwikkeling.

Daarmee dragen wij bij aan de implementatie van internationale arbeidsnormen en mensenrechtenstandaarden.

Onze impact

Samen met onze partners boeken we concrete resultaten op het gebied van gendergelijkheid en inclusie.

Meer vrouwen in leiderschapsrollen

Steeds meer vrouwen nemen dankzij onze programma's plaats in vakbondsbesturen en andere leidinggevende functies. Zij spelen een belangrijke rol in het verbeteren van arbeidsomstandigheden voor hun collega's.

Sterkere positie van vrouwen binnen sociale dialoog

Vrouwen worden vaker betrokken bij gesprekken over arbeidsvoorwaarden, veiligheid op het werk en beleidsontwikkeling. Hierdoor krijgen onderwerpen zoals gendergerelateerd geweld, gelijke beloning en zwangerschapsrechten meer aandacht.

Verbeterde arbeidsomstandigheden

Door sociale dialoog en training ontstaan concrete verbeteringen op de werkvloer, waaronder:

  • betere klachtenprocedures;
  • meer aandacht voor veiligheid;
  • beleid tegen intimidatie en discriminatie;
  • grotere bewustwording onder werkgevers en werknemers.

Meer aandacht voor gender binnen ketens

Onze onderzoeken naar sectoren zoals de Indonesische nikkelindustrie maken zichtbaar hoe economische ontwikkeling vrouwen verschillend raakt. Deze inzichten helpen bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties om beleid inclusiever te maken.

Verdrag tegen geweld en seksuele intimidatie op de werkvloer

In 2024 is het al vijf jaar geleden sinds in juni 2019 een bindend verdrag werd gesloten door de Internationale Arbeidsorganisatie ILO: Conventie 190. In dit verdrag zijn afspraken gemaakt over de bescherming van werknemers tegen geweld en intimidatie op de werkvloer. Lidstaten die het verdrag onderschrijven, moeten geweld en intimidatie bij wet verbieden. 

Partnervakbonden van CNV Internationaal zetten zich actief in voor een snelle maar vooral ook goede ratificatie van dit verdrag in hun land. Want voordat er geratificeerd kan worden moet er het nodige gebeuren om de wet- en regelgeving aan te passen.

Internationale richtlijnen voor gendergelijkheid en bescherming 

Universele Verklaring van de rechten van de mens
Verdragen van de International Labour Organisation (ILO)
VN Sustainable Development Goals
The UNDP Gender Equality Seal certification
Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women (CEDAW)

Deze verklaring bepaalt dat iedereen aanspraak heeft op alle rechten in de Verklaring, zonder enig onderscheid. Dit betekent dat discriminatie op onder meer de volgende gronden verboden is:

  • Ras
  • Kleur
  • Geslacht
  • Taal
  • Godsdienst
  • Politieke of andere overtuiging
  • Nationale of maatschappelijke afkomst

Verschillende aspecten van gendergelijkheid zijn vastgelegd in diverse verdragen van de tripartite VN-organisatie voor arbeid ILO die door veel landen geratificeerd zijn. Dit zijn de belangrijkste:

  • 1951 (No.100) Conventie met betrekking tot gelijke betaling voor mannen en vrouwen voor gelijkwaardig werk
  • 1958 (No. 111) Conventie met betrekking tot gelijke kansen en behandeling met betrekking tot werk en werkgelegenheid
  • 1981 (No. 156) Conventie met betrekking tot werknemers met zorgverantwoordelijkheden
  • 2000 (No. 183) Conventie met betrekking tot bescherming in verband met zwangerschap
  • 2019 (No. 190) Conventie tegen geweld en agressie op de werkvloer

De ILO werkt sinds 1999 aan de Decent Work Agenda. Inmiddels is de Decent Work Agenda voor fatsoenlijk of eerlijk werk, in brede kring aanvaard als belangrijke strategie voor armoedebestrijding en ontwikkeling. 

De door de VN ontwikkelde Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Sustainable Development Goals, SDG’s) gaan uit van gendergelijkheid en het verminderen van ongelijkheden.

  • SDG 5: gelijke kansen voor mannen en vrouwen om mee te beslissen binnen de politiek, de economie en het openbare leven
  • SDG 8: bevordering van eerlijk werk voor iedereen en inclusieve en duurzame economische groei
  • SDG 10: economische groei moet inclusief zijn. Oftewel, iedereen moet erbij betrokken worden

De UNDP-certificering voor gendergelijkheid omvat normen om een meer egalitaire werkomgeving te bevorderen, hardnekkige genderkloven te overbruggen en de positie van vrouwen op de werkplek te versterken, en tegelijkertijd door sociale rechtvaardigheid de productiviteit en concurrentievermogen te bevorderen.

Op 18 december 1979 is het VN-Vrouwenverdrag aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. The Convention of the Elimination of All forms of Discrimination against Women (CEDAW) verplicht staten die het verdrag geratificeerd hebben om de eigen regelgeving discriminatievrij te maken en ervoor te zorgen dat andere partijen (bedrijfsleven, politieke partijen etc.) vrouwen niet discrimineren.

Neem contact met ons op

Afrika en tuinbouw

Francisca van Dusseldorp
Regiocoördinator Afrika
Marjolein Groenewegen
Programme Manager Africa
Latifou YESSOUFOU
Africa Office Coordinator

Azië en kleding

Margot Offerijns
Programme Officer Asia, based in the Netherlands
Isabelle de Lijser
Regional Coordinator Asia, based in the Netherlands