Uitkomsten CNV-enquête: 63% is onzeker over toekomst in de financiële sector

In de financiële sector wordt de ene na de andere grote reorganisatie aangekondigd. Dat houdt de gemoederen flink bezig, blijkt uit de enquête die door 388 CNV-leden is ingevuld (zie de bijlage bij deze nieuwsbrief). Het merendeel (58%) verwacht dat hun huidige werk in de komende 3 jaar ingrijpend gaat veranderen. Onder andere door AI: 86% merkt nu al de invloed van AI in het dagelijkse werk. 63% maakt zich zorgen over hun huidige baan. Een kwart verwacht over 3 jaar niet meer in de financiële sector te werken.

AI heeft grote invloed op het werk

Een grote rol spelen AI en andere digitale ontwikkelingen: 27% merkt in het dagelijks werk grote invloed van AI, voor nog eens 59% geldt dit enigszins. Veel werknemers (63%) zien de snelle ontwikkelingen rond AI als een bedreiging voor hun baan. Veel werknemers zien een dubbel agenda rond de inzet van AI. Terwijl AI door het management wordt gepresenteerd als een hulpmiddel om het werk beter en sneller te kunnen doen, lijkt het uiteindelijke doel vooral om kosten te besparen en banen te schrappen. Werknemers hebben daardoor het gevoel dat ze hun eigen banen om zeep helpen.

CNV: goede begeleiding is cruciaal

Vakbond CNV vindt dat werkgevers daarom vooral moeten inzetten op goede (loopbaan)begeleiding en scholing, binnen of buiten de organisatie. Goede begeleiding is cruciaal om werknemers goed mee te nemen in alle veranderingen. Is er nog een plek bij hun huidige werkgever? Welke vaardigheden zijn daar nu en straks voor nodig? Dat moet nu alle aandacht krijgen.'

Serieus nadenken over andere baan

Tegelijkertijd zullen er ook veel banen verdwijnen. Uit de enquête blijkt dat werknemers daar ook rekening mee houden. Overal wordt tenslotte gereorganiseerd, dus een andere baan in de financiële sector zal moeilijk worden. Duizenden werknemers moeten serieus nadenken over een totaal andere baan.

Meer dan de helft van de CNV-leden (56%) verwacht dat ze een (zeer) kleine kans maken om binnen de financiële sector weer ander werk te vinden. Bijna de helft (49%) zou wel liever in de financiële sector blijven werken, maar staat ook open voor een carrière-switch. Een klein deel (10%) oriënteert zich nu al op een andere baan buiten de financiële sector. Veel genoemde sectoren zijn onderwijs, overheid, it en de zorg.

Probleem: overstappen betekent vaak inleveren

Probleem is dat een overstap naar een baan buiten de financiële sector voor veel werknemers in de praktijk niet eenvoudig zal zijn. Het vraagt om een omscholing en het betekent ook het inleveren van huidige goede arbeidsvoorwaarden. Veel leden (78%) maken zich zorgen dat ze flink moeten inleveren bij de overstap naar een andere sector.

Vakbond CNV vindt dat 'overstappers' moeten kunnen rekenen op een zachte landing, zodat het in de praktijk ook echt haalbaar is. Denk aan een goede vrijwillige vertrekregeling en individuele begeleiding. Uit de enquête blijkt heel duidelijk wat de CNV-leden vooral van de bond verwachten: een stevig sociaal plan.

Hoe denken werknemers over AI en over een carrière-switch? 

CNV-leden reageerden uitgebreid op de vraag wat ze in de praktijk merken van de invloed van AI. En hoe ze denken over een eventuele carrière-switch. Hieronder een greep uit de reacties. 

Vraag: Op welke manier merk je de invloed van AI? Kun je voorbeelden noemen?

• 'De voorbereidingen zijn op stoom. Binnen 3 jaar hebben we een heel andere wereld, waarin alleen nog plaats is voor mensen waar de systemen het niet kunnen. Het gaat echt heel snel en ik zit op een plek waar ik dat heel goed kan waarnemen.' 
• 'Dit gaat veel werk uit handen nemen komende periode en jaren. Alles wat men kan automatiseren zal worden gedaan.'
• 'Er wordt in mijn huidige werk al gebruik gemaakt van chatbots. Verwacht dat dit alleen maar meer zal worden.'
• 'Er is veel druk vanuit de leiding om AI te gebruiken. Toekomstvisie is vooral gericht op hogere winst: +25% in 5 jaar door gebruik van AI. Dat kan alleen maar door reorganisaties.'
• 'Simpele schadegevallen worden automatisch verwerkt zonder tussenkomst van een persoon.'
• 'Activiteiten worden sneller naar andere landen verplaatst.'
• 'Veel processen worden geautomatiseerd middels AI. Waar bepaalde handelingen eerst handmatig plaatsvonden, worden die nu geautomatiseerd. Daarnaast wordt gewerkt met een prioriteringsmodel, waarbij AI wordt ingezet om een voorselectie te maken. Dit werd eerst door collega's handmatig gedaan. We besparen hiermee veel tijd, maar merken nu al dat we hierdoor met veel werknemers zijn.'
• 'AI neemt mijn werk straks grotendeels over.'
• 'Voor de collega's van klantenservice en backoffice voorzie ik grote veranderingen.'
• 'We worden erg gestimuleerd om onze eigen GPT te gebruiken. Het is de verwachting dat dat veel tijd zal besparen. Ik heb die ervaring tot nu toe niet. Tegenpartijen en klanten gebruiken GPT, waardoor we op veel onzin moeten reageren. Dit kost ons juist heel veel tijd.'
• 'Er wordt steeds meer mee gewerkt en de mogelijkheden met AI worden steeds meer geïntegreerd in het dagelijkse werk.'
• 'Mijn werk is al efficiënter door gebruik van AI.'
• 'Telefoongesprekken worden opgenomen. AI schrijft razendsnel een samenvatting van dit gesprek. Dit kan ik gebruiken voor de vastlegging van het gesprek. Er worden voorbeeldteksten gemaakt door AI, enkele processen worden overgenomen. Echter het klantcontact en organiseren en adviseren blijft voorlopig bij de medewerkers.'
• 'Veel van mijn werk kan nu of binnen afzienbare tijd door AI worden gedaan.'
• 'AI wordt genoemd als de Haarlemmer olie om doelen te bereiken. Ten koste van personeel. Zonder aantoonbaar resultaat uit het verleden. Dit leidt tot onrust onder de werknemers met alle gevolgen van dien.'
• 'We worden enorm aangemoedigd (bijna geforceerd) om AI voor alles te gebruiken. Chatbots worden aangekondigd, medewerkersbijeenkomsten gaan erover. Collega's gebruiken AI voor conclusies en als zoekmachine en volgen het soms blind. Er wordt te veel over gepromoot en te weinig gesproken over de gevaren.'

Vraag: Als je weleens aan ander werk denkt, in welke richting is dat dan?

• 'Ik heb weleens aan ander werk gedacht in de techniek of zorg. Maar of ik daar als man van 59 nog een kans maak betwijfel ik.'
• 'Chauffeur in welke branche dan ook.'
• 'Sta open voor alles. Heb een studie gezondheidswetenschappen gedaan, dus ben al beland in een heel andere sector dan waar ik een achtergrond in heb.'
• 'Onderwijs, luchtvaart, Defensie, politie, overheid.'
• 'Bij een gemeente, provincie of een andere overheidsinstelling. Of de zorg, in een organisatorische, coördinerende functie. Of zelfs assistent huisarts.'
• 'Bouw of tuinwerk lijkt me wel wat, maar dan ga ik er in loon wel fors op achteruit.'
• 'Leidingevende rol of afdelingsmanager in het bedrijfsleven of een onderwijs- of overheidsinstelling.'
• 'Meer zorgverlenend in plaats van dat gehaaste, met efficiënter werken. Oudere en hulpbehoevende mensen rondrijden of bijstaan of zo geef meer voldoening.'
• 'Schuldhulpverlening, al is dat in zekere zin ook financieel. Maar het kan ook iets worden als chauffeur op een taxibus.'
• 'Gemeente, makelaardij, woningbouwcoöperatie.'
• 'Richting HR, publieke sector. Meer zingeving in plaats van u roept en wij draaien.'
• 'Iets meer creatiefs of dienend op een andere manier, cliëntondersteuning of iets dergelijks.'
• 'Onderwijs, maar misschien ook iets heel anders zoals werken met mijn handen of in de sport. Ik zou open staan voor een gedegen en diepgaand loopbaantraject.'
• 'Centralist bij 112.'
• 'Vrachtwagenchauffeur.'
• 'In de energietransitie is heel veel werk te doen. Lijkt me ook heel interessant.'
• 'Zorg of iets wat je met je handen kunt doen. Iets scheppends of creatiefs.'
• 'Consultant, werken bij de Belastingdienst.'

Vragen of opmerkingen?

Heb je vragen of opmerkingen over de uitkomsten van deze enquête? Neem dan contact op met een van de onderhandelaars uit het CNV-team Financiële dienstverlening:

Erik Maas, e.maas@cnv.nl
Arthur Bot, a.bot@cnv.nl
Marieke Jochemsen, m.jochemsen@cnv.nl
André Kramer, a.kramer@cnv.nl
André Mulder, a.mulder@cnv.nl
Maarten Ritzen, m.ritzen@cnv.nl
Klazina Tulner, k.tulner@cnv.nl

Downloads