Wat is inflatie?
In Nederland berekent het CBS de inflatie. Zij meten maandelijks de prijzen van een groot pakket producten en diensten die huishoudens kopen — zoals voeding, dagelijkse uitgaven, duurzame goederen, diensten, huur en energie. De prijsontwikkeling van dit pakket vormt de basis voor de Consumentenprijsindex (CPI).
Drie soorten inflatie
In Nederland komen in de media vaak drie vormen van inflatie voorbij:
- Gewone CPI-inflatie
- Afgeleide CPI-inflatie
- CPI‑jaarmutatie
Hieronder leggen we ze uit.
- Gewone CPI‑inflatie
De gewone CPI telt alle prijsstijgingen mee die consumenten(jij) daadwerkelijk voelen, zoals:dagelijkse uitgaven
- voeding en drinken
- duurzame goederen (meubels, elektronica)
- diensten (verzekeringen, abonnementen, onderwijs)
- huur
- energie (gas en elektra)
- belastingen en heffingen, zoals energiebelasting en afvalstoffenheffing
- vervoer (brandstof, OV)
Dit geeft het meest realistische beeld van koopkracht voor ‘Jan Modaal’.
- Afgeleide CPI‑inflatie
Binnen GVB wordt voor koopkrachtbehoud de afgeleide CPI gebruikt. CNV doet dit niet. Wij gaan uit van de gewone CPI, omdat die vollediger en realistischer is.
In de afgeleide CPI worden indirecte prijsverhogingen door belastingen en heffingen juist níet meegenomen. Daardoor valt deze inflatie lager uit. Denk aan:
- verhoging van btw‑tarieven (bijv. van 6% naar 9%)
- accijnsverhogingen op brandstof, tabak of alcohol
- hogere energiebelasting, afvalstoffenheffing, drinkwaterbelastingen, rioolbelasting, vliegbelasting, enz.
Deze kosten hebben wél degelijk invloed op de portemonnee van jouw huishouden.
- Jaarmutatie 2025: 3,3%
Op 13 januari 2026 publiceerde het CBS de jaarmutatie over 2025. De jaarmutatie 2025 is het gemiddelde CPI-inflatie per maand in 2025 en niet dus van één maand zoals november of december:
- Gewone CPI‑jaarmutatie: 3,3%
- Afgeleide CPI‑jaarmutatie: 2,9%
Het verschil bedraagt 0,4%. Dat lijkt weinig, maar opgeteld over tien jaar leidt dit tot een aanzienlijke koopkrachtachterstand. Zie de onderstaande tabel. In februari ontvingen jullie een APC van 2,8%, gebaseerd op de afgeleide CPI‑inflatie van november 2025. Die verschillen in vergelijking met de jaarmutatie zijn dan ietsje groter namelijk 0,5%.
Effect op loonafsprakenWanneer je kijkt naar loonafspraken van de afgelopen tien jaar, wordt duidelijk dat de koopkrachtachterstand groter is wanneer je de gewone CPI‑inflatie volgt en dit vertroebelt het eerlijke beeld. Daarom vindt CNV dat je voor eerlijke beoordeling van koopkracht de gewone CPI‑inflatie moet worden gebruikt. Zo voorkom je namelijk zuivere koopkrachtachterstanden.
| Jaar | Afgeleide inflatie | Inflatie CPI | structurele loonsverhoging |
| 2016 | 0,3% | 0,3% | 2,50% |
| 2017 | 1,4% | 1,4% | 2,00% |
| 2018 | 1,4% | 1,7% | 2,00% |
| 2019 | 1,6% | 2,6% | 2,60% |
| 2020 | 1,2% | 1,3% | 1,60% |
| 2021 | 2,5% | 2,7% | 0,70% |
| 2022 | 11,8% | 10,0% | 1,91% |
| 2023 | 3,0% | 3,0% | 6,41% |
| 2024 | 2,4% | 3,8% | 4,47% |
| 2025 | 2,9% | 3,3% | 2,50% |
| 2026 | 2,1% | 2,3% | 2,80% |
| Totaal | 30,6% | 32,4% | 29,49% |
| afgeleide cpi inflatie | CPI inflatie | |||
| Totale inflatie | 30,60% | 32,40% | ||
| Totale loonsverhoging | 29,49% | 29,49% | ||
| Verschil | -1,11% | -2,91% | ||
| 5 | 5 | |||
Uit de bovenstaande vergelijking blijkt dat er een structurele achterstand is opgebouwd. Een minimale loonsverhoging van 2,91% is nodig om die achterstand te herstellen. Pas daarna kan er sprake zijn van echte koopkrachtverbetering. Daarom vindt CNV een looneis van 5% gerechtvaardigd.
Wij willen in toekomstige cao’s alleen nog de gewone inflatie gebruiken. Voor GVB is dat een verandering, omdat zij gewend zijn te rekenen met de afgeleide inflatie. Maar voor CNV is juist die afgeleide variant onvoldoende zuiver.
Maak jouw collega’s lid voor inspraak op een toekomstige cao
Maak jouw collega’s nu lid van CNV zodat zij meteen inspraak hebben en mee kunnen beslissen over de afspraken die er worden gemaakt met KLM. Wat wil jij regelen in jouw cao? Is het resultaat voldoende om daarmee in te stemmen? Dat is dan aan jou en jouw collega’s. Jij ontvangt per geworven lid een cadeaubon t.w.v. €20,-! Tijdelijk ontvangt je collega de eerste drie maanden 50% korting op de contributie via: Maak jouw collega lid van CNV!
Bij het lidmaatschap van CNV ben je meteen ook gratis verzekerd voor rechtsbijstand. Niet alleen voor werk gerelateerde onderwerpen maar ook bij privé onderwerpen (denk aan Geschillen over consumentenaankopen (badkamers, onterechte huurverhoging, letselschade door ongeval). Dat is uniek! Maak daar gebruik van!
Cao-traject online
Online kun jij al je vragen kwijt, al het nieuws volgen over dit cao-traject en ook reageren. Ga hier naar de cao-pagina. Kijk onderaan de pagina onder de tijdlijn om te reageren of vragen te stellen.
Met vriendelijke groet,
Mede namens de CNV onderhandelingsdelegatie,
Souleiman Amallah
bestuurder CNV
