Blog's van onze vakbond

28.02.2011

Boekpresentatie: De rode dominee

Sociale politiek van een evangelisch-radicaal

Vandaag wordt  'De rode dominee A.S. Talma' (uitgeverij Boom) gepresenteerd. In deze biografie werpen de historici Lammert de Hoop en Arno Bornebroek nieuw licht op de betekenis van A.S. Talma als christelijk-sociale grondlegger van het CNV en vernieuwer van Nederlandse sociale politiek aan het begin van de twintigste eeuw.

Gastsprekers bij de presentatie zijn CDA-prominent en minister van Binnenlandse Zaken mr. Piet Hein Donner en drs. Jaap Smit, voorzitter van het CNV. De aanvang is ’s middags om 17.00 uur. Bijgaand vindt u meer informatie over het programma en de Talma-biografie. 

Programma

17.00 uur   Welkom door de uitgever 

17.05 uur   Zelfs vindt de mus een huis, oh Heer

                    TV-portret A.S. Talma van Stichting Beeldlijn/ Omrop Fryslân 

17.35 uur   Sociale politiek van een evangelisch-radicaal                

                     Presentatie van de Talma-biografie door een van de auteurs

17.50 uur   Reactie door drs. Jaap Smit, voorzitter CNV-Vakcentrale

18.00 uur   Gastspreker mr. Piet Hein Donner, CDA-vertegenwoordiger en minister van Binnenlandse Zaken

Naast CNV-bestuurders, genodigden en de pers zijn vertegenwoordigers van de A.S. Talma Stichting aanwezig. De stichting is verbonden met de Talma-zorginstellingen en was opdrachtgever van het project ‘Talma en de Staat van Zorg’. 

Na de totstandkoming van een landelijk symposium en een televisiedocumentaire over Talma in juni 2009 vormt de historische biografie de afsluiting van het project. Het project vond plaats tussen 2007 en 2010 in het kader van de herdenking van honderd jaar ministerschap van A.S. Talma (1908-1913). 

Reactie van Jaap Smit – voorzitter CNV – op de Talma-biografie, 28 febr. 2011

Dames en heren, 

Allereerst dank voor dit mooie boek. Een grondige én leesbare studie naar het leven van ‘de rode dominee’ A.S, Talma.

Een boek dat veel te vertellen heeft én een eind maakt aan veel verhalen. De mythe’s die na Talma’s overlijden in 1916 in de wereld kwamen, worden op deskundige wijze doorgeprikt en zo wordt de geschiedenis van het valse stof ontdaan. Het werk van Syb Talma wordt ons weer duidelijk en dat hij gewerkt heeft ook. Als minister poogde hij de sociale zekerheid en de sociale bescherming in ons land op een hoger plan te brengen door systematisch te werk te gaan. Dat hij daarin niet slaagde is niet te wijten aan zijn gedachtevorming, maar aan het feit dat hij ook door zijn eigen ARP werd tegengewerkt. Hij heeft keihard gewerkt op basis van zijn theoretische inzichten en op basis van zijn praktijkervaring als sociaal activist. Dat maakt hem tot een veelzijdig mens en het is dan ook goed dat zijn politieke biografie is geschreven. Het maakt duidelijk dat veel van de thema’s die in zijn dagen – nu een eeuw geleden – speelden nog steeds actueel zijn. Talma laat zien wat er nodig is om werknemers sociaal te beschermen en die sociale bescherming is ook nu nog nodig – wellicht gebruiken we andere woorden, maar de elementen in het debat zijn hetzelfde.

Als ik lees dat hij ons land probeerde te dekken met een netwerk van Raden van Arbeid waarin werkgevers en werknemers op regionaal niveau samenwerken, dan moet ik onwillekeurig denken aan de discussies in onze kring over het Maasland-model. Een werkwijze waarbij werkgevers en werknemers op regionaal niveau verantwoordelijk willen nemen voor het aan het werk helpen en houden van mensen. Een ‘van-werk-naar-werk’-methode, waarmee op dit moment ervaring wordt opgedaan in Overijssel. Een experiment dat ik met belangstelling volg omdat wij op andere manieren moeten denken over het afdekken van risico’s die werknemers lopen – lang verzekerden wij het inkomen van mensen, maar ik denk dat we het accent meer en meer moeten leggen op het verzekeren van het werk van mensen. Werkzekerheid vraagt om een veilige arbeidsmarkt, waarbinnen mensen zich kunnen bewegen zonder het risico van inkomensverlies en waardoor zij optimaal kunnen inspelen op de kansen en mogelijkheden die hen worden geboden. Van Talma kunnen wij in dit verband leren dat het niet de overheid is die daarvoor verantwoordelijkheid moet dragen, maar dat het juist werkgevers en werknemers zijn die dit soort collectieve arrangementen tot stand moeten de brengen.

Talma is – wat mij betreft – dan ook de grondlegger van een belangrijke ontwikkeling in het christelijk-sociaal denken. De grote Kuyper benadrukte dat de overheid geen of een uiterst terughoudende rol moest spelen in het maatschappelijk leven en op sociaal terrein. Talma maakte vanuit zijn studie van de christen-socialisten in Engeland en gedreven door zijn activistische praktijkervaring duidelijk dat de angst voor de overheid gekanaliseerd kan worden door de overheid als wetgever de kaders te laten scheppen waarbinnen werkgevers en werknemers hun eigen verantwoordelijkheid kunnen waarmaken. Zijn Raden van Arbeid met publiekrechtelijke bevoegdheden maken dat duidelijk. Ik denk dat wij er goed aan doen dit deel van het werk van Talma grondig tot ons te laten doordringen. Als we kijken naar de drie grote actoren in onze samenleving – de overheid, de markt en het maatschappelijk middenveld – dan vallen een paar dingen op. De overheid verkeert in grote financiële problemen en koerst af op een reductie van de werkgelegenheid – en de minister van Binnenlandse Zaken slaagt er niet in om tot een voor ieder aanvaardbare cao te komen. De markt – het verdelingsmechanisme bij uitstek – staat onder kritiek. Bijna niemand is nog enthousiast over het introduceren van marktwerking in oorspronkelijk collectieve diensten en de crisis in 2008 – veroorzaakt door de hebberigheid van grote financiële instellingen – draagt niet bij aan het vertrouwen van burgers. In dat perspectief staat het maatschappelijke middenveld er goed op. Daar worden initiatieven ontwikkeld in samenwerking tussen mensen en worden nieuwe mogelijkheden verkend om ons land toekomst bestendig te maken. De les die Talma ons in dit kader leert is dat het dragen van verantwoordelijkheid geen mode is, maar de basis kan vormen voor positieve en breed gedragen ontwikkelingen.  

Wij hebben in dit gebouw een aantal vergaderzalen, die namen hebben van mensen die in de geschiedenis van het CNV een grote rol hebben gespeeld. Ruppert is er een van – de vader en de zoon die jarenlang een vooraanstaande rol speelden in de opbouw van het CNV. Talma is een andere naamgever.

Ik weet niet of Talma ooit lid van het CNV is geweest, maar hij genoot groot aanzien binnen de christelijke vakbeweging. In De Rode Dominee, wordt mooi duidelijk gemaakt waarom hij – alhoewel afkomstig uit een vooraanstaande familie – toch een voorman van de christelijke arbeiders beweging werd. Talma is niet de vader van het CNV, die eer komt anderen toe, maar ik denk dat de stelling ‘zonder Talma geen christelijke vakcentrale’ goed is te verdedigen. Hij legde een fundament onder de gedachte dat ook christelijke arbeiders geïnspireerd door hun geloof zich konden en moesten organiseren. Weer niet als enige, maar wel als een van de belangrijkste smaakmakers in het toenmalige publieke debat over de ontwikkeling van christelijke vakbeweging. Hij benadrukte de vrijheid van arbeiders – zij stonden in de werkplaats onder leiding van de werkgever, maar in de samenleving niet onder het gezag van de werkgeversstand. Daarmee maakte hij duidelijk de tijd waarin hij leefde te begrijpen. De Nederlandse samenleving ontwikkelde zich van een standenmaatschappij naar een klassenmaatschappij als gevolg van de grote veranderingen in de economische productiestructuur. Veranderingen die er ook toe leidde dat arbeiders zich gingen organiseren. En in het debat in de christelijke wereld over die organisatie maakte Talma ook duidelijk dat de arbeiders zich kunnen laten vertegenwoordigen door hun organisatie. Een ingewikkeld juridisch vraagstuk, maar een vraagstuk van principiële aard. In die discussie maakte Talma duidelijk dat het in het christelijk-sociaal denken niet alleen gaat om persoonlijke verantwoordelijkheid, maar ook om de mogelijkheid tot het scheppen van collectieve arrangementen. En zo werd hij een belangrijke founding father van de christelijke vakbeweging. 

Talma begon en eindigde zijn beroepsleven als predikant. Ik ben het mijne ook als predikant begonnen en ben uiteindelijk bij de vakbeweging terecht gekomen. Blijkbaar is die parallel de auteurs van Talma’s biografie opgevallen en besloten zij mij een eerste exemplaar te overhandigen. Ik kan noch wil beoordelen of Syb Talma en ik verder overeenkomsten hebben, maar ik stel wel vast dat ik het boek kreeg dat over hem is geschreven. En dat vind ik een eer. 


  •  
  • 0 Commentaren
  •  

Sorry, de commentaar mogelijkheid is op dit moment niet beschikbaar. Er wordt gewerkt aan een inlogsysteem voor leden. Je kunt wel altijd reageren via Facebook of Twitter .

terug

Agenda

« februari 2011»
Z M D W D V Z
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28          

Archief

  • 2014
    • april
    • maart
    • februari
    • januari
  • 2013
    • december
    • november
    • oktober
    • september
    • augustus
    • juli
    • juni
    • mei
    • april
    • maart
    • februari
    • januari
  • 2012
    • december
    • november
    • oktober
    • september
    • augustus
    • juli
    • juni
    • mei
    • april
    • maart
    • februari
    • januari
  • 2011
    • december
    • november
    • oktober
    • september
    • augustus
    • juli
    • juni
    • mei
    • april
    • maart
    • februari
    • januari
  • 2010
    • december
    • november
    • oktober
    • september
    • augustus
    • juli
    • juni
    • mei

Kopieer deze link in je RSS Reader

RSS 0.91Blogs
RSS 2.0Blogs
 

CNV vakbond nieuwsbrief

Onze bloggers

Maurice Limmen

Voorzitter van het CNV. 
Maurice Limmen op Twitter

 


 
 
Deze website maakt gebruik van cookies. Wat betekent dit? Lees meer