Nikkel in Indonesië

Nodig voor de energietransitie – maar ten koste van wat?

Nikkel is onmisbaar voor de wereldwijde energietransitie. Het wordt gebruikt voor roestvrij staal voor windturbines en accu's voor elektrische voertuigen. Maar achter deze groene belofte schuilt een harde realiteit: de nikkelindustrie in Indonesië gaat gepaard met onmenselijke arbeids- en leefomstandigheden en ernstige milieuschade. Hoe kunnen we zorgen voor een eerlijke en duurzame transitie?

De rol van Indonesië in de nikkeltoeleveringsketen

Indonesië beschikt over een van de grootste nikkelreserves ter wereld en is goed voor bijna de helft van de wereldwijde nikkelproductie.

Sinds 2020 heeft Indonesië de export van ruw nikkel verboden om de lokale raffinage en batterijproductie te stimuleren. Maar komt dit beleid de lokale gemeenschappen ook echt ten goede?

De grootste nikkelverwerkingsfabrieken bevinden zich in Morowali, op Sulawesi, en beslaan een enorm gebied van 20.000 vierkante kilometer.

Wat is er aan de hand?

Morowali op Sulawesi is het epicentrum van de nikkelproductie in Indonesië. Industrieterreinen zijn snel gegroeid, maar de basisinfrastructuur – afvalbeheer, riolering, huisvesting – blijft ver achter.

Werknemers worden geconfronteerd met onveilige en ongezonde omstandigheden en lage lonen, waardoor ze gedwongen worden tot buitensporig overwerk, zoals ook blijkt uit het de risico-analyse die Profundo uitvoerde, in opdracht van CNV Internationaal.

Genderongelijkheid: Wie profiteert?

De snelle groei van de nikkelindustrie stimuleert weliswaar de economische groei. Tegelijk wordt de genderongelijkheid juist groter. Er ontstaan nieuwe sociale en ecologische kwetsbaarheden.

Uit de genderanalyse van het SRI Institute, uitgevoerd in opdracht van CNV Internationaal, blijkt hoe vrouwen en gemarginaliseerde groepen in deze sector worden geconfronteerd met allerlei belemmeringen.

Door deze ongelijkheden aan het licht te brengen, biedt het onderzoek inzichten om maatregelen te ontwikkelen die inclusief en rechtvaardig zijn en inspelen op uiteenlopende behoeften.

Van Indonesië naar de EU : Wie betaalt de prijs voor onze energietransitie?

Het lijkt wel een rampgebied. Werknemers wonen in kippenhokachtige accomodaties. De lonen zijn zo laag dat overuren de enige manier zijn om te overleven.

Yunika Kurniyatiningsh, lokale coördinator CNV Internationaal

Onze aanpak

  • Sociale dialoog en collectieve onderhandelingen: We werken samen met vakbonden in de nikkelindustrie in Indonesië aan het verbeteren van de sociale dialoog tussen vakbonden en management om belangrijke arbeidsrisico's beter aan te pakken en inclusieve industriële praktijken te bevorderen.
  • Fair Impact Programma: Via ons Fair Impact Programma werken we samen met internationale bedrijven die nikkel uit Indonesië betrekken om hun toeleveringsketen duurzamer te maken.
  • Sectorale samenwerking: We zijn betrokken bij het Nederlandse Akkoord voor Duurzame Energie en het nieuwe Metaalakkoord

Samen voor verandering

Europese en mondiale bedrijven die nikkel inkopen, hebben invloed om eerlijke lonen, veilige omstandigheden en gendergelijkheid te eisen. Het Fair Impact Programma van CNV Internationaal biedt instrumenten voor risicobeoordeling, betrokkenheid van belanghebbenden en duurzame toeleveringsketens.

Fair Impact Programma voor bedrijven

Versterk je Human Rights Due Diligence (HRDD) met praktische tools, trainingen en ondersteuning voor eerlijke en verantwoorde waardeketens. Verken de mogelijkheden om met jouw bedrijf impact te maken.

Neem contact met ons op

Margot Offerijns
Programme Officer Asia, based in the Netherlands