De belangrijkste conclusie uit het CPB-onderzoek Doorwerken of stoppen? Pensioenbeslissingen in het onderwijs is dat gezondheid een doorslaggevende factor is voor de keuze en mogelijkheid om langer door te werken. Daarnaast spelen werkplezier, autonomie en betekenisvol werk een belangrijke rol. Dat bevestigt wat CNV al langer zegt: de sleutel ligt niet in het verhogen van de pensioenleeftijd of het stimuleren van langer doorwerken, maar in het creëren van omstandigheden waarin mensen hun werk gezond en met plezier kunnen blijven doen.
Investeringen
Daarom richt CNV zich in de eerste plaats tot werkgevers. Als scholen en werkgevers willen dat medewerkers gezond hun pensioen halen en eventueel langer actief blijven, dan vraagt dat om investeringen in goed werkgeverschap. Denk aan gezonde arbeidsomstandigheden, sociale veiligheid, leeftijdsbewust personeelsbeleid, professionele ontwikkeling, voldoende ondersteuning en ruimte voor vakmanschap. De vraag moet niet zijn wat werknemers moeten doen om langer te werken, maar hoe werkgevers uitval en afhaken gedurende de loopbaan kunnen voorkomen.
Behoud medewerkers
Tegelijkertijd heeft de bond een duidelijke boodschap voor politiek en OCW. CNV-sectorleider Onderwijs Abhilash Sewgobind: ‘Het oplossen van personeelstekorten ligt niet primair in het langer laten doorwerken van oudere werknemers. Het CPB laat zien dat dit effect beperkt is. De echte opgave is om te voorkomen dat mensen gedurende hun loopbaan uitvallen of eerder afhaken. Investeren in duurzame inzetbaarheid en goed werkgeverschap levert meer op voor werknemers, werkgevers én de kwaliteit van het onderwijs.’ Dat betekent volgens Sewgobind minder verantwoordingsdruk, meer vertrouwen in professionals, meer professionele ruimte en extra ondersteuning voor scholen die te maken hebben met een complexe leerlingenpopulatie.
Signalen serieus nemen
Het onderzoek toont bovendien aan dat hogere werkbelasting, onderwijsachterstanden en een toenemende complexiteit van het werk samenhangen met een grotere uitstroom en een kleinere bereidheid om na de AOW-leeftijd door te werken. Die signalen moeten serieus worden genomen. Wanneer mensen eerder stoppen omdat zij het werk fysiek of mentaal niet meer kunnen volhouden, moeten we niet kijken naar hun pensioenkeuze, maar naar de omstandigheden die daaraan vooraf zijn gegaan.
Gezond pensioen bereiken
CNV wil een onderwijssector waarin medewerkers hun pensioen gezond bereiken, plezier houden in hun werk en zelf kunnen bepalen wanneer het moment is aangebroken om met pensioen te gaan. Dat is niet alleen beter voor werknemers, maar ook de meest duurzame oplossing voor de kwaliteit en continuïteit van het onderwijs.
