'Daling van taalvaardigheid is een serieus probleem en daar moeten we iets aan doen. Maar onderwijs verbeter je niet met steeds nieuwe beleidsagenda's', waarschuwt CNV-bestuurslid Daniëlle Woestenberg. Dat staatssecretaris Tielen taal nadrukkelijk bovenaan de agenda wil zetten nu de resultaten om taalvaardigheid te verbeteren onvoldoende opleveren, vindt ze dan ook voorbarig.
Onderwijs vraagt om lange adem
Woestenberg: ‘Scholen werken pas enkele jaren met het Masterplan Basisvaardigheden en zijn druk met de invoer van de nieuwe kerndoelen. Onderzoeken laten juist zien dat op onderdelen van het primair onderwijs herstel zichtbaar wordt. Dan is het veel te vroeg om te concluderen dat er een nieuwe koers nodig is. Onderwijs vraagt om een lange adem. Telkens nieuwe accenten vanuit Den Haag zorgen voor onrust op scholen en leiden af van het werk in de klas.’
Top-down aankondigen met Kamerbrief
CNV plaatst ook vraagtekens bij de manier waarop de nieuwe agenda tot stand komt. ’Juist op dit moment spreken onderwijsorganisaties, schoolleiders en vakbonden met het ministerie over de toekomst van het onderwijs en de lerarenstrategie. Dan is het vreemd dat een nieuwe beleidsrichting via een Kamerbrief wordt aangekondigd voordat het gesprek met de sector is afgerond,’ vindt Woestenberg. ‘De professionele expertise van leraren moet leidend zijn bij de verdere uitwerking van de plannen. Als je vindt dat leraren het verschil maken, moet je hen niet pas achteraf vragen wat ze ervan vinden. De mensen voor de klas weten als geen ander wat werkt en wat niet.’
Grote vraagtekens bij uitvoerbaarheid
CNV maakt zich daarnaast zorgen over de praktische uitvoering van de plannen. De staatssecretaris wil taal nadrukkelijk op de eerste plaats zetten, terwijl scholen nu al kampen met personeelstekorten en een tekort aan bevoegde docenten Nederlands. ‘Het is makkelijk om taal tot topprioriteit uit te roepen. De vraag is hoe scholen dat moeten realiseren. Bevoegde leraren Nederlands liggen niet voor het oprapen. Zonder voldoende mensen dreigt dit vooral een ambitie op papier te blijven.’ De bond vreest bovendien dat nieuwe plannen kunnen leiden tot extra registraties, monitoring en verantwoordingsverplichtingen.
Vertrouwen in professionals
Goed onderwijs vraagt om vertrouwen in de mensen die het dagelijks verzorgen. ‘De sleutel tot betere taalprestaties ligt niet in weer een nieuwe beleidsagenda, maar in sterke lerarenteams, voldoende bevoegde collega's en ruimte voor professionals om hun vak uit te oefenen,’ zegt Woestenberg. ‘Deze agenda mag niet leiden tot extra werkdruk. Geef scholen rust, houdt vast aan een consistente koers en werk samen met de beroepsgroep aan verbeteringen die daadwerkelijk uitvoerbaar zijn. Leraren hebben behoefte aan tijd om les te geven, niet aan nieuwe formulieren of verantwoordingssystemen.’