Women processing cashew nuts in factory

Zet werknemers centraal in de groeiende cashewsector

Cashew is booming | Maar wie profiteert?

Download: Putting Workers at the Centre of Trade

Côte d’Ivoire is wereldwijd een van de belangrijkste producenten van cashewnoten. De productie en lokale verwerking groeien snel en creëren duizenden banen. Maar méér banen betekenen niet automatisch betere banen. In een nieuw paper laat CNV Internationaal zien wat nodig is om ervoor te zorgen dat werknemers werkelijk profiteren van de groei van de cashewsector.

Cashew is van groot economisch belang voor Côte d’Ivoire. Het land produceerde in 2025 ongeveer 1,5 miljoen ton rauwe cashewnoten. Veel cashewnoten worden echter nog naar Vietnam verscheept om daar te worden gepeld en verder verwerkt. Tegelijkertijd verwerkt het land steeds meer noten zelf, waardoor meer waarde en werkgelegenheid in Côte d’Ivoire kunnen blijven.

Die ontwikkeling biedt kansen. Maar de vraag is niet alleen hoeveel banen de sector oplevert. Minstens zo belangrijk is wat voor banen dit zijn.

Lage lonen, onzeker werk en risico's voor de gezondheid

Uit het nieuwe paper Cashew and decent work in Côte d’Ivoire: Putting workers at the centre of trade blijkt dat werknemers in de cashewketen met verschillende problemen te maken hebben.

Veel werknemers in verwerkingsfabrieken hebben geen vast contract en worden tijdelijk of zelfs per dag ingehuurd. CNV Internationaal en vakbondspartners signaleren daarnaast problemen rond lage lonen, lange werktijden, onveilige werkomstandigheden en belemmeringen voor vakbondsvrijheid.

Ook het werk zelf kan risico's opleveren. Bij het handmatig pellen van cashewnoten kunnen werknemers in aanraking komen met bijtende vloeistof uit de dop. Op plantages zijn er ook risico's door pesticiden, zwaar tilwerk, machetes, slangen en schorpioenen.

Vooral vrouwen verdienen daarbij aandacht. Zij vormen een groot deel van de werknemers in de verwerkingsfabrieken, maar dat gaat vaak om tijdelijk werk. In vaste en leidinggevende posities zijn vrouwen juist ondervertegenwoordigd.

Zonder vertegenwoordiging van werknemers geen duurzame sector

Een belangrijk probleem is dat werknemers maar beperkt vertegenwoordigd zijn.

Het recht om zich te organiseren in een vakbond en gezamenlijk met werkgevers te onderhandelen is een basisvoorwaarde voor eerlijk werk. Want hoe kaart je als individuele werknemer achterstallig loon, onveilige omstandigheden of een onterecht ontslag aan als je bang bent om de volgende dag niet meer te worden aangenomen?

Daarom pleit CNV Internationaal ervoor werknemers en onafhankelijke vakbonden een structurele plaats te geven in de duurzame ontwikkeling van de sector.

Juist nu kan de Europese Unie verschil maken

Dat is extra urgent door de economische relatie tussen de Europese Unie en Côte d’Ivoire.

In juli 2026 zijn de EU en Côte d’Ivoire onderhandelingen gestart over een Sustainable Investment Facilitation Agreement (SIFA). Dit akkoord moet duurzame investeringen stimuleren en het investeringsklimaat verbeteren.

Voor CNV Internationaal is dit een belangrijk moment om ervoor te zorgen dat economische groei ook daadwerkelijk bij werknemers terechtkomt.

Daarom pleiten we onder andere voor:

  1. Een concreet en gefinancierd actieplan voor fatsoenlijk werk, met meetbare afspraken over onder andere contracten, lonen, sociale bescherming, arbeidsveiligheid en collectieve onderhandelingen.
  2. Sterkere arbeidsinspectie en bescherming op de werkvloer, zowel op plantages als in verwerkingsbedrijven.
  3. Een blijvende stem voor werknemers en onafhankelijke vakbonden bij de uitvoering van het akkoord.
  4. Onafhankelijke monitoring, zodat zichtbaar wordt of investeringen in de praktijk werkelijk leiden tot betere arbeidsomstandigheden.

Cashew verdient daarbij expliciete aandacht. In de onderhandelingen is duurzaamheid in de cacaosector al een belangrijk onderwerp. CNV Internationaal vindt dat ook de arbeidsrechten in de cashewketen nadrukkelijk moeten worden meegenomen.

Samen werken aan fatsoenlijk werk in cashew

CNV Internationaal werkt in Côte d’Ivoire samen met vakbonden en organisaties in de cashewsector aan veiliger werk, respect voor arbeidsrechten, toegang tot sociale bescherming en een sterkere stem voor werknemers.

Een belangrijke samenwerking is die met Intersyndicale Anacarde, waarin vijf nationaal representatieve vakbonden samenwerken rond de cashewsector. Ook werken we samen met organisaties van producenten en coöperaties.

Met producentencoöperaties en geselecteerde bedrijven worden activiteiten opgezet rond sociale dialoog en het monitoren van arbeidsomstandigheden. Daarnaast wil CNV Internationaal in 2027 een Fair Work Monitor uitvoeren. Daarmee worden werknemers zelf gevraagd naar onder meer hun loon en arbeidsomstandigheden.

Die informatie helpt vakbonden om met werkgevers, overheden en bedrijven in de internationale keten concrete verbeteringen af te spreken.

Werknemers centraal bij duurzame handel

Hoe kunnen handel en investeringen bijdragen aan een cashewsector waarin niet alleen productie en export groeien, maar werknemers ook fatsoenlijk kunnen werken en leven?

Lees onze nieuwe publicatie Cashew and decent work in Côte d’Ivoire: Putting workers at the centre of trade en ontdek welke rol de Europese Unie, overheden, bedrijven en vakbonden daarin kunnen spelen.