Peru: Mijnbouwvakbond wint de strijd voor vakbondsvrijheid

Rechtbank verwerpt beroep van Glencore

Geplaatst
28 mei 2024, 10:11

Laatst geüpdatet
17 juni 2026, 10:20

In een baanbrekende beslissing heeft een Peruaanse rechtbank het beroep van Glencore verworpen. Volcan, het Peruaanse mijnbouwbedrijf dat eigendom is van Glencore, moet uiterlijk op 28 oktober 2023 zijn verzet tegen de vrijheid van vereniging en collectieve onderhandelingen staken. Het bedrijf, dat de Andaychaguamijn hoog in de Andes exploiteert, moet zich houden aan de uitspraak die de vakbond van deze mijn het recht geeft om namens de mijnwerkers te onderhandelen over collectieve arbeidsovereenkomsten.

De mijn is belangrijk voor de winning van mineralen zoals zilver en zink, essentiële en schaarse grondstoffen voor de wereldwijde energietransitie.

Dringende noodzaak voor betere ventilatie en beschermingsmiddelen

Vakbondsleider Alex Tinoco is verheugd over de gerechtelijke uitspraak die de dringende behoefte aan betere ventilatie en beschermingsuitrusting voor mijnwerkers onderstreept. "Werknemers worden geconfronteerd met extreem zware werkomstandigheden als ze duizenden meters diep in de mijnen werken. De temperaturen kunnen oplopen tot 40 graden Celsius en de ventilatie is vaak slecht. Dat is een groot risico voor onze veiligheid en gezondheid vooral omdat we steeds meer giftige chemicaliën gebruiken", vertelt Tinoco. " Deze beslissing van de rechtbank dwingt Volcan eindelijk aan de onderhandelingstafel te komen om een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst te bespreken."

Wat voorafging

De strijd van de vakbond begon in 2021, toen de vaste werknemers van de Andaychaguamijn hun vakbond probeerden open te stellen voor collega’s die via uitzendbureaus in dienst waren. Ze dienden een verzoek in om te onderhandelen over een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst, met als doel om betere arbeidsomstandigheden te krijgen voor zowel vaste als tijdelijke werknemers. Volcan weigerde echter te onderhandelen, en moederbedrijf Glencore verzette zich actief tegen de inspanningen van de vakbond. De Peruaanse regering bevestigde echter al in januari 2022 het recht van de vakbond om te onderhandelen. Volcan-Glencore bleef helaas weigeren de dialoog aan te gaan, wat de vakbond ertoe bracht om rond Kerst 2022 in staking te gaan. Een staking die uiteindelijk 60 dagen zou duren. Tijdens de staking werden twee mijnwerkers ontslagen.

Een bredere strijd: De klacht bij de EU

De Peruaanse wet over uitbesteding van werk, die sinds 2008 van kracht is, is bedoeld om kosten te verlagen en het concurrentievermogen van de Peruaanse industrie te verbeteren. Meer dan 70% van de mijnwerkers in de metaalsector zijn nu echter tijdelijke uitzendkrachten, die hun contract om de paar maanden moeten vernieuwen. Deze uitzendkrachten zijn uitgesloten van de arbeidsvoorwaarden van het bedrijf, en werken onder aanzienlijk slechtere omstandigheden dan vaste werknemers. Het is duidelijk dat bedrijven blijven weigeren om verantwoordelijkheid te nemen voor de waarborgen van de arbeidsrechten van uitbestede arbeiders.

Het probleem met uitbesteding

De Peruaanse uitbestedingswet, die sinds 2008 van kracht is, is bedoeld om de kosten te verlagen en het concurrentievermogen van de Peruaanse industrie te verbeteren. Meer dan 70% van de mijnwerkers in de metallurgische sector zijn op dit moment tijdelijke uitzendkrachten, die hun contract om de paar maanden moeten vernieuwen.

Deze uitzendkrachten zijn uitgesloten van de arbeidsgaranties van het bedrijf en werken onder aanzienlijk slechtere omstandigheden dan vaste werknemers. Het is duidelijk dat bedrijven blijven weigeren om de verantwoordelijkheid te nemen voor het waarborgen van goede rechten voor de uitbestede werknemers.

Glencore's verantwoordelijkheid

Ondanks Glencore’s publieke beweringen over de naleving van internationale arbeidsnormen en mensenrechten, melden de mijnwerkers en hun vakbonden dat het bedrijf tot nu toe de feitelijke verantwoordelijkheid voor de arbeidsomstandigheden heeft afgeschoven op de onderaannemers. Deze praktijk ondermijnt de handhaving van goede arbeidsomstandigheden en arbeidsrechten voor de uitbestede arbeiders.

Zorgen over mensenrechten

Uitbestede mijnwerkers krijgen te maken met zware werkomstandigheden, zoals extreme hitte, slechte ventilatie en onvoldoende beschermende uitrusting. Ze werken in lange ploegendiensten van 14 of 21 dagen in afgelegen gebieden hoog in de Andes, zonder fatsoenlijke slaapaccommodaties. Hun kortlopende, onzekere contracten maken vakbondsorganisatie extreem moeilijk.

"Werknemers worden geconfronteerd met extreme druk als ze duizenden meters diep in de mijnen werken. De temperaturen kunnen oplopen tot 40 graden Celsius en de ventilatie is vaak slecht, terwijl we steeds meer giftige chemicaliën gebruiken"

- Alex Tinoco, vakbondsleider

De afgelopen jaren hebben grote beleggers, zoals het Nederlandse pensioenfonds ABP, op mensenrechtenkwesties gereageerd door hun beleggingsbeleid aan te passen. Op 15 oktober 2021 maakte ABP bekend dat het vanwege deze kwesties had besloten zijn belangen in Glencore af te stoten.

Deze gerechtelijke uitspraak is een belangrijke overwinning voor de de werknemers in de Peruaanse mijnbouwsector. Het geeft niet alleen de mijnwerkers in Andaychagua meer macht, maar stelt ook een voorbeeld voor werknemers die werken via uitzendconstructies arbeiders in industrieën over de hele wereld.