Een van de meest opvallende resultaten is dat in bijna negen van de tien landen wereldwijd het recht om te protesteren is geschonden (87%). Dit aantal is afgelopen tien jaar sterk gestegen. Uit de algehele trend van de cijfers uit de Index blijkt dat de fundamentele rechten van werknemers in gevaar zijn.
Werknemersrechten en vrijheden wereldwijd in de knel
ITUC Global Rights Index 2024
De Global Rights Index van de ITUC is een uitgebreid overzicht van de wettelijke rechten van werknemers waarin 151 landen worden beoordeeld aan de hand van een lijst van 97 indicatoren die zijn afgeleid van de ILO-verdragen en jurisprudentie, en is als zodanig de enige database in zijn soort. Landen worden beoordeeld op een schaal van 1 tot 5+ op basis van de mate waarin de rechten van werknemers worden gerespecteerd. Schendingen worden elk jaar van april tot maart geregistreerd.
“Al 11 jaar lang laat de Index een snelle achteruitgang zien in de rechten van werknemers in alle continenten,” zegt Luc Triangle, leider van de ITUC, waarbij nationale vakbondsfederaties uit de hele wereld zijn aangesloten. “Werknemers zijn het kloppend hart van de democratie en hun recht om gehoord te worden is cruciaal voor de gezondheid en duurzaamheid van democratische systemen. Wanneer hun rechten worden geschonden, wordt de democratie zelf aangevallen. Democratie, vakbonden en werknemersrechten gaan hand in hand; je kunt het ene niet hebben zonder het andere."
Vakbondsvrijheid en het recht om te protesteren in Cambodja
Ook in de landen waar CNV Internationaal actief is, staan vrijheden onder druk. In Cambodja werden negen vakbondsleiders opgepakt tijdens een vreedzaam protest voor vakbondsvrijheid. Ze zijn veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf, met de beschuldiging van ‘aanzet tot het plegen van een misdrijf’.
CNV Internationaal steunt in Cambodja de vakbond CLC die zich inspant om de sociale bescherming van werknemers te verbeteren en om arbeidsconflicten op te lossen. Op deze manier hopen we bij te dragen aan een veilig werkklimaat waarin vakbonden zonder gevaar kunnen opkomen voor werkende mensen.
Collectief onderhandelen
In acht van de tien landen wereldwijd hebben niet alle werknemers het recht om zich te laten vertegenwoordigen door een vakbond, die namens hen collectief onderhandelt over arbeidsvoorwaarden. Overheden weigerden onder andere om het gesprek aan te gaan met de vakbonden over sociaaleconomische wetten en beleid op het terrein van werk en inkomen. Daarnaast werden vakbonden buitengesloten van deelname aan tripartite overleg met werkgevers en overheden.
Werkgevers in verschillende landen misbruik van gebrekkige wetgeving en minimale handhaving om collectieve onderhandelingen te vermijden. Hiervoor worden allerlei tactieken gebruikt. Zo vertragen werkgevers het proces op allerlei manieren.
Ze weigeren onderhandelingen aan te gaan met werknemersvertegenwoordigers of sluiten overeenkomsten met niet-onafhankelijke vakbonden die onder invloed staan van de werkgever of andere niet-representatieve organen. Dergelijke vakbonden komen in praktijk niet of nauwelijks op voor de belangen van werknemers.
Hoop voor vakbondsleden in Guatemala
Uit de resultaten van het rapport blijkt dat Guatemala opnieuw een van de tien slechtste landen is om te leven als werknemer. Het land wordt geplaagd door voortdurend geweld tegen arbeiders; zelfs de meest gewone vakbondsactiviteiten zijn een zaak van leven en dood. De regering slaagt er niet in om de vakbondsleden te beschermen, noch om de anti-vakbondsmisdaden te vervolgen. Vakbondsleden in Guatemala hebben te maken met een constante sfeer van angst en intimidatie, en doodsbedreigingen. Daarnaast is er een hoog gehalte aan pogingen om de vakbonden op te breken gedaan.
Slechts 0.2 procent van de werknemers in Guatemala durft lid te zijn van een vakbond. Dat maakt het heel bijzonder dat het, ondanks alle risico’s de moedige werknemers in de palmoliesector in Guatemala onlangs wel is gelukt om de eerste vakbond binnen hun sector op te richten.
Deze vakbond in het bedrijf REPSA werd daarbij gesteund door de lokale partnerorganisatie CONDEG en CNV Internationaal. Dit is een overwinning voor de Guatemalteekse palmoliewerkers, en een historisch en hoopvol moment in de palmoliesector. De sector laat op deze manier zien dat ze zich willen inzetten voor een industrie waar arbeidsrechten worden gerespecteerd.
