Reorganisatie en fusie

Een sociaal plan bij reorganisatie: je rechten op een rij

Een reorganisatie brengt veel onzekerheid. Voor het bedrijf zelf, voor de werkgever, maar vooral voor jou. Een reorganisatie kan erg nadelig voor je uitpakken. Daarom wordt er vaak een sociaal plan gemaakt. In het sociaal plan worden afspraken gemaakt om de nadelige gevolgen zoveel mogelijk te verminderen. We hebben op een rij gezet wat er in een sociaal plan staat.

Wat is een sociaal plan?

Een sociaal plan is een contract tussen de werkgever en de groep die praat namens het personeel: de vakbonden of de ondernemingsraad (OR). In een sociaal plan staan afspraken om de gevolgen van een reorganisatie voor jou zo goed mogelijk op te vangen.

Een sociaal plan opstellen en afsluiten is een kerntaak van vakbonden zoals het CNV. Gaat jouw bedrijf reorganiseren? Dan vraagt het CNV aan je werkgever om met een voorstel van een sociaal plan te komen. Het plan gaat pas gelden als de leden van de vakbond het plan hebben goedgekeurd. Het sociaal plan geldt dan voor alle medewerkers: leden van de vakbond én niet-leden.

Het afsluiten van een sociaal plan is niet wettelijk verplicht voor werkgevers. Maar in veel cao’s staan daar wel afspraken over. Bijvoorbeeld dat een sociaal plan altijd samen met een vakbond geregeld moet worden.

Wat staat in een sociaal plan?

In een sociaal plan staan meestal afspraken over:

  • Het verdwijnen van arbeidsplaatsen
  • Veranderingen van werkzaamheden of arbeidsomstandigheden
  • Een eventuele transitievergoeding
  • Begeleiden van werknemers naar een nieuwe baan bij een andere werkgever
  • Pensioenopbouw na ontslag
  • Wel of geen vrijstelling van werk
  • Kosten voor outplacement
  • Hoe lang de reorganisatie zou moeten duren

De vakbond beoordeelt het voorstel van je werkgever. Wij kijken altijd naar twee belangrijke punten in een sociaal plan:

1. Gaan er gedwongen ontslagen vallen?

We willen zoveel mogelijk voorkomen dat er mensen worden ontslagen. Vallen er toch ontslagen? Dan zorgen we dat de gevolgen voor medewerkers verzacht worden.

2. Worden werknemers begeleid van dit werk naar nieuw werk?

Worden er werknemers ontslagen? Het is niet de bedoeling dat zij zomaar op straat worden gezet. Wij vinden dat de werkgever ervoor moet zorgen dat zij snel nieuw werk kunnen vinden. En dat de werkgever daarbij moet helpen.

Wanneer is een sociaal plan bindend?

Het komt vaak voor dat een werkgever een sociaal plan afstemt met een vakbond. Maar dat is niet altijd zo. De werkgever mag ook zelf een sociaal plan invoeren zonder overleg. Of alleen in overleg met de ondernemingsraad. Het sociaal plan is in een aantal gevallen bindend.

Werkgever en vakbond sluiten een sociaal plan

Een vakbond keurt een sociaal plan pas goed als de vakbondsleden het plan hebben goedgekeurd. Bijvoorbeeld met een referendum of tijdens een stemming op een ledenvergadering. Als de leden niet instemmen met het plan, dan doet de vakbond dat ook niet. Als de leden wel instemmen met het plan, dan is het bindend voor alle werknemers. Ook voor de niet-vakbondsleden. Dit komt omdat een werkgever niet mag discrimineren. De vakbondsleden moeten dus dezelfde rechten krijgen als de werknemers die geen lid zijn van een vakbond.

Werkgever en ondernemingsraad sluiten een sociaal plan

Je werkgever kan zijn voorstel voor een sociaal plan voorleggen aan de ondernemingsraad (OR) van het bedrijf. Alleen als de OR het recht heeft om bindende afspraken te maken met de werkgever, telt het sociaal plan voor alle werknemers. Als de OR dit recht niet heeft, dan is het sociaal plan alleen een overeenkomst tussen de werkgever en de OR. Je hebt als werknemer nog steeds het recht om niet akkoord te gaan met het sociaal plan.

Werkgever maakt zelf een sociaal plan

Soms besluit een werkgever om zelf een sociaal plan op te stellen. Zonder de vakbond of de OR. Dit plan bevat dan een pakket aan maatregelen over de reorganisatie en voor het personeel. Voordat dit plan in mag gaan, moet elke werknemer akkoord zijn met het plan. Een sociaal plan dat alleen door de werkgever is opgesteld, is dus niet automatisch bindend voor alle werknemers in een bedrijf.

Je gaat niet akkoord met een sociaal plan

Ga je niet akkoord met het sociaal plan dat je baas voorstelt? Dan moet je zelf met je werkgever onderhandelen over de voorwaarden voor het ontslag. Kom jullie er niet uit? Dan moet je baas een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV. De wettelijke regels gelden dan, zoals de wettelijke transitievergoeding.

Collectief ontslag bij een reorganisatie

Bij een reorganisatie wordt soms veel personeel tegelijkertijd ontslagen. Als een werkgever binnen 3 maanden 20 of meer werknemers tegelijk wil ontslaan, heet dat een collectief ontslag. Lees meer over de regels en je rechten bij collectief ontslag.

Sluit je nu aan

Word vandaag nog lid van CNV. We helpen je met al je vragen over werk en inkomen. En komen op voor jouw belangen als werknemer. Samen staan we sterk.

  • Hulp bij je belastingaangiftes
  • Advies bij vragen over je werk en inkomen
  • Ondersteuning bij een arbeidsconflict