CNV wil dit jaar de onderhandelingen op een andere manier voeren. In plaats van punt voor punt onze voorstellenbrieven door te nemen, willen we met de werkgevers en andere vakbonden graag op zoek naar oplossingen voor de echte problemen. Daarover verderop meer.
De belangrijkste CNV-voorstellen
Eerst de belangrijkste voorstellen die wij op dit moment al aan de werkgevers hebben gedaan. Die zijn gebaseerd op het arbeidsvoorwaardenbeleid van CNV, waar de CNV-leden over hebben meegedacht. Het gaat om de volgende punten:
1) Looptijd CNV stelt een looptijd voor van 1 jaar: van 1 januari 2027 tot en met 31 december 2027. Als er goede afspraken worden gemaakt, is een cao voor 2 jaar bespreekbaar.
2) Loonparagraaf CNV vraagt per 1 januari 2027 een loonsverhoging van 6 procent over de feitelijke lonen.
3) Reiskosten CNV vraagt een reiskostenvergoeding van minimaal € 0,25 per kilometer. Deze vergoeding moet gelden vanaf de eerste kilometer.
4) Vast werk als norm CNV wil in de cao vastleggen dat vast werk de norm is. Inhuur van personeel blijft mogelijk als dat nodig is. Daarbij moeten wel de arbeidsvoorwaarden uit deze cao worden toegepast. CNV stelt voor om in de cao af te spreken dat tijdelijke contracten voor structureel werk maximaal 1 jaar duren. Daarna krijgt de werknemer bij goed functioneren een contract voor onbepaalde tijd. Dit geldt ook voor werknemers die via een uitzendbureau werken. Als een uitzendkracht 1 jaar in dezelfde functie werkt bij dezelfde inlener, krijgt ook deze werknemer een contract aangeboden bij de inlener. Flexibele arbeid blijft mogelijk bij piekdrukte, ziekte of een duidelijk tijdelijke opdracht. Maar werk dat blijvend nodig is, hoort bij een vast contract.
5) Mantelzorg CNV wil duidelijke afspraken over mantelzorg. Onder mantelzorg verstaan wij: onbetaalde zorg voor een naaste die langdurig ziek, hulpbehoevend of beperkt is. Werknemers die mantelzorg geven, moeten goede ondersteuning krijgen van hun werkgever, bijvoorbeeld door concrete afspraken over (aangepaste) werktijden en tijdelijk minder werken met behoud van inkomen. Zo kunnen overbelasting, uitval en ziekteverzuim zoveel mogelijk worden voorkomen.
Met werkgevers in gesprek over beschikbaarheid, roosters en flexibiliteit
Afspraken over afzonderlijke punten zijn niet voldoende. We zien dat de transportsector te maken heeft met dieperliggende problemen, die om een bredere aanpak vragen. Dan gaat het vooral om regels voor beschikbaarheid, roosters en flexibiliteit. Die flexibiliteit mag niet van 1 kant komen. Als werkgevers meer ruimte willen om werktijden over een langere periode te plannen, roosters te wijzigen of werknemers breder beschikbaar te houden, dan moet daar zekerheid voor werknemers tegenover staan.
Totaalpakket als oplossing
Een aanpassing van de weekgarantie of een garantie over een langere periode is voor CNV alleen bespreekbaar als dit onderdeel is van één totaalpakket. In dat pakket moet duidelijk staan wat normale beschikbaarheid is. Ook moet duidelijk zijn wanneer iets afwijkt van de normale situatie.
Verder moet geregeld worden hoe roosters op tijd en betrouwbaar worden gemaakt. Als een werkgever afwijkt van het rooster of van de normale werktijd, moet daar een vergoeding of compensatie tegenover staan.
Daarbij hoort ook de vraag hoe werknemers gezond kunnen blijven werken. Dat is vooral belangrijk in functies met onregelmatige werktijden, hoge werkdruk of zwaar lichamelijk werk. De kern is: flexibiliteit heeft een prijs. Die prijs kan bestaan uit geld, vrije tijd, meer zeggenschap, meer voorspelbaarheid, duurzame inzetbaarheid of een combinatie daarvan. Zonder zulke afspraken komt te veel risico bij de werknemer te liggen.
7 belangrijke uitgangspunten voor CNV
Omdat deze aanpak nieuw is, hebben wij een aantal uitgangspunten geformuleerd die voor vakbond CNV van belang zijn:
1) Beschikbaarheid – Het moet duidelijker worden vastgelegd wat normale beschikbaarheid is. Een werknemer is niet altijd beschikbaar voor het bedrijf. Als werkgevers werktijden anders willen verdelen over dagen, weken of langere perioden, moet duidelijk zijn wanneer een werknemer beschikbaar moet zijn. Ook moet duidelijk zijn wanneer een werknemer vrij is en niet kan worden opgeroepen.
2) Roosters – De cao moet duidelijker regelen wanneer roosters worden vastgesteld. Ook moet duidelijk zijn wanneer een rooster nog mag worden gewijzigd. Hoe later een rooster wordt aangepast, hoe beter de werkgever dit moet uitleggen en compenseren. Werknemers hebben recht op voorspelbare werktijden. Dat is geen gunst, maar een belangrijk deel van goede arbeidsvoorwaarden.
3) Prijs voor flexibiliteit - Er moet een duidelijke prijs komen voor flexibiliteit. Als een werkgever afwijkt van het rooster, een dienst wijzigt, een werknemer extra beschikbaar wil houden of uren over een langere periode wil verdelen, dan moet daar iets tegenover staan. Dat kan een geldelijke toeslag zijn, extra vrije tijd, een hogere vergoeding bij late wijzigingen of een combinatie daarvan.
4) Geen verlies van inkomen of zeggenschap - Een wijziging van de weekgarantie of een garantie over een langere periode is alleen bespreekbaar als werknemers zekerheid houden. Het gaat dan om zekerheid over loon, toeslagen, overwerk, roostervrije tijd en compensatie bij afwijkingen. Anders betalen werknemers in feite zelf voor de flexibiliteit van de werkgever.
5) Beter onderscheid tussen verschillende soorten flexibiliteit - Een enkele roosterwijziging is iets anders dan steeds beschikbaar moeten zijn. Uren binnen één week verplaatsen is iets anders dan uren over een langere periode middelen. Piekdrukte opvangen is ook iets anders dan werken met steeds onvoorspelbare roosters. Deze verschillen moeten in de cao duidelijk worden. Voor elke situatie zijn andere beschermende afspraken nodig.
6) Duurzame inzetbaarheid – Er is onderzoek nodig of duurzame inzetbaarheid onderdeel moet zijn van deze bredere aanpak. Als werkgevers meer flexibiliteit vragen, moeten we niet alleen kijken naar inzet op korte termijn. Dan moet ook worden besproken hoe werknemers hun werk gezond kunnen blijven doen. Een regeling zoals 80/90/100 kan daarbij een mogelijkheid zijn. Dit kan bijvoorbeeld gelden voor oudere werknemers of voor werknemers die lang zwaar of onregelmatig werk doen. Daarbij moeten we in samenhang kijken naar minder werken, behoud van inkomen en pensioenopbouw.
7) Samenhang tussen belangrijke cao-bepalingen - Het gaat niet alleen om loonberekening en de weekgarantie. Het gaat ook om zeggenschap over werktijden, overuren, tijd voor tijd, vrije weekenden, toeslagen, loondoorbetaling, vakantie, ATV, duurzame inzetbaarheid en nieuwe arbeidssystemen. Alleen door deze onderwerpen samen te bekijken, kan worden voorkomen dat een verbetering op één punt leidt tot minder zekerheid op een ander punt.
Andere vakbonden herkennen deze problemen
We zien in de voorstellen van de andere vakbonden dat zij deze problemen ook herkennen. Dat geldt vooral voor tijdige roosters, meer invloed op werktijden, overwerk per dag berekenen, bescherming van oudere werknemers en een betere vergoeding voor onregelmatig werk. Deze punten sluiten aan bij de richting die CNV hier bespreekt.
CNV wil deze eisen niet als losse punten op papier zetten en ook niet los van elkaar behandelen. We willen juist de samenhang duidelijk maken. Als werkgevers meer flexibiliteit vragen, moet duidelijk zijn welke zekerheid, zeggenschap, compensatie en duurzame inzetbaarheid werknemers daarvoor terugkrijgen.
Onderhandelingen starten op 9 oktober
De cao-onderhandelingen starten op 9 oktober. Als CNV-lid houden we je natuurlijk op de hoogte. Je kunt het hele cao-traject ook online volgen. Reageer of je stel je vragen en blijf altijd op de hoogte van het laatste nieuws over jouw cao-traject.Klik hier voor de cao-pagina Wil je in het vervolg de nieuwsbrief ook liever digitaal (dus ook sneller) ontvangen? pas jouw gegevens aan in MIJN CNV op de website van CNV
Roel van Dijk
Onderhandelaar CNV
r.vandijk@cnv.nl
M 06 5338 44 73
Edwin Meijer
Onderhandelaar CNV
e.meijer@cnv.nl
M 06 23 06 53 95
