Brankele Frank

De loopbaan van Brankele Frank

Fotograaf: Carilijne Pieters

‘Je eigen emotionele intelligentie ontwikkelen is zó belangrijk! Dat zou mijn advies zijn aan elke werkende die tegen grenzen aanloopt.’ Zelf liep neurobioloog Brankele Frank (39) een paar keer flink de grens over en kreeg ze 2 keer een burn-out.

‘Brankele Jankele was het vroeger’, vertelt Brankele met een scheef lachje over haar naam, als ik haar zeg dat ik Brankele associeer met sprankelen. Dat laatste doet ze al jaren, en sinds ze in 2025 De Slimste Mens won, is ze enorm druk: podcasts, lezingen, columns, boeken. Ze komt uit een kunstzinnig, creatief, warm nest, met een jongere broer, een pianist als moeder en een toneelregisseur als vader.

Geen aansluiting

‘Mijn basisschooltijd was niet zo leuk’, vertelt Brankele. ‘Ik vond geen aansluiting: ik was van het leren, andere kinderen van het spelen. Ik was vooral aan het observeren. Daar is de interesse in de werking van hersenen begonnen. Als je glimlacht naar een ander kind, ben je dan vrienden? Of prikken ze daar doorheen? Op welke knopjes moet je drukken om welke gedrag uit te lokken?’ Ze ging psychobiologie studeren. ‘Het was een anticlimax toen ik ontdekte dat tweederde van de studenten uitgeloot was voor geneeskunde en dáárom deze studie deed. Ze waren niet net zo benieuwd als ik waarom mensen zo verschillend zijn terwijl ze opgebouwd zijn uit dezelfde atomen. Totaal niet gemotiveerd!’ Pas in haar bijbaan bij filmtheater Kriterion vond ze gelijkgestemden. Na haar bachelor deed ze 2 masters, een in Londen en een in Parijs.

Adhd en stress

Brankele gaf een tijdje les aan de Universiteit van Amsterdam en probeerde daarnaast de wetenschapsjournalistiek in te gaan. ‘Maar dat freelancen en opdrachten pitchen was niks voor mij. Ik heb adhd, deed in die tijd de hele week niks en schoot dan opeens in de stress vlak voor de deadline. Op een gegeven moment dacht ik: ik wil gewoon een baan met structuur waarin iemand zegt wat ik moet doen.’ Ze kwam terecht in de consultancy bij McKinsey, zat daar redelijk op haar plek, maar werkte te hard en kreeg een burn-out. ‘Ik ging niet goed om met mijn eigen grenzen en emoties’, kijkt Brankele terug. ‘Ik werkte 70 uur per week en trainde daarnaast voor een triatlon.’ Lachend: ‘Ik was opgevoed met het idee dat je alles kunt bereiken, als je er maar hard genoeg voor werkt. Nou niet dus, want ik liep keihard tegen een muur aan.’

Minder werken

Na 1,5 tot 2 jaar worstelen met een burn-out, knapt ze op en wordt hoofd educatie in het managementteam van Artis. ‘Wat ik goed heb gedaan, is dat ik minder ben gaan werken en consequent ben gaan sporten. Wat ik nog niet goed deed, was mijn emoties erkennen. Ik keek er vooral cognitief naar. Kon het prima benoemen en wegredeneren, maar niet vóelen.  Ik had een ingewikkelde relatie met mijn baas, die nogal een andere managementstijl hanteerde dan ikzelf. Dit is me niet in de koude kleren gaan zitten, vooral ook omdat ik het niet uitte.’
Toen Brankele besloot een boek te gaan schrijven over haar eigen burn-out, en dat deed naast haar werk, kreeg ze symptomen die haar bekend voorkwamen. ‘De huisarts testte mijn bloed, vond niks en zei: “Je bent helemaal gezond”. Maar ik wist wel beter.’

Brankele Frank
Je moet je gevoelens serieus nemen.
Brankele Frank - neurobioloog

Gevoelens voelen

Ze was weer maanden thuis met een burn-out. Ze volgde therapieën en werkte aan haar cognitieve omgang met haar emoties. ‘Bij ons thuis werden emoties óf weggestopt óf via muziek geuit. En mijn cognitie was lang mijn houvast, omdat ik daar goed in was. Niet huilen, dat is niet sterk. Mijn joodse vader heeft de oorlog overleefd. Het sterk zijn, het doorgaan, zat er al vroeg in. Ik heb moeten leren dat je gevoelens alleen maar hoeft te herkennen en te voelen in je lijf, je hoeft daar niks van te vinden met je hoofd. Juist niet. Eén van de belangrijkste lessen van mijn therapeut zal me altijd bijblijven: elke relativering van je gevoel is een bagatellisering van jezelf. Je moet je gevoelens serieus nemen.’

Jonge vrouwen

De mentale gezondheid van jonge werknemers, vooral vrouwen, laat steeds meer te wensen over, blijkt uit veel onderzoek. Brankele: ‘Ja, vind ik niet gek. Jonge vrouwen met gezinnen hebben gewoon 2 banen tegelijk, want hun partners doen nog steeds weinig tot niks. Vrouwen zijn in de afgelopen 2 decennia 15 uur per week meer gaan werken; mannen zijn gemiddeld slechts 0,4 uur per week meer gaan zorgen. Dat is natuurlijk scheef. Dus vrouwen, zoek een partner met je wie je de boel écht evenredig kunt verdelen. En mannen, neem meer zorgtaken op jullie. Maar mijn belangrijkste advies: ga die vervreemding tussen hoofd en lijf tegen, door je eigen emotionele intelligentie te ontwikkelen.’

Ontprikkelen

Het lukt Brankele nu ook om beter met haar adhd om te gaan. ‘Ja, doordat ik nu zo druk ben en allerlei deadlines heb, geeft dat de structuur die ik nodig heb. Inmiddels heb ik een agent die alles bijhoudt en afhoudt waar nodig. Ja, ik ben heel blij met wat ik nu doe. Hoe die 2 burn-outs mij veranderd hebben? Ik heb meer geduld gekregen voor mezelf en voor anderen. Ik ben empathischer geworden, milder, minder veroordelend. Ik weet nu ook dat hard je best doen geen garantie is. Je kunt gewoon pech hebben.’ Nadenkend: ‘Ja, het muurtje om mij heen is flink afgebrokkeld.’

We mogen 3 exemplaren van Het Grote Ontprikkelboek van Brankele Frank verloten. Het is een denk- en doeboek voor iedereen die zich weleens overprikkeld voelt. Kans maken? Mail je naam en adres naar magazine@cnv.nl. De winnaars krijgen bericht.