CNV: wet onderwijshuisvesting is stap vooruit, maar niet genoeg

De Eerste Kamer stemde gisteren in met het wetsvoorstel Planmatige aanpak onderwijshuisvesting. CNV noemt de wet een stap vooruit, maar vindt dat deze het echte probleem niet oplost. Zonder structureel geld van het Rijk blijven veel schoolgebouwen te oud, te warm, te koud of slecht geventileerd.

Betere schoolgebouwen zijn hard nodig

Het doel van de wet is om de kwaliteit van schoolgebouwen in het primair onderwijs te verbeteren. Voor het voortgezet onderwijs bestaan vergelijkbare mogelijkheden al. CNV is positief dat de staatssecretaris aandacht heeft voor betere schoolgebouwen. Goede en veilige arbeidsomstandigheden voor medewerkers zijn essentieel. Dat geldt ook voor een gezonde leeromgeving voor leerlingen.

Extreme hitte laat urgentie zien

De afgelopen dagen werd opnieuw duidelijk hoe urgent dit is. Tijdens code rood moesten veel scholen hun deuren sluiten, omdat de gebouwen niet bestand waren tegen de extreme hitte. Dat is onacceptabel.

Wet lost het echte probleem niet op

Toch gaat deze wet volgens CNV niet ver genoeg. Organisaties voor het primair en voortgezet onderwijs waarschuwen al jaren voor de slechte staat van onderwijsgebouwen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de huisvesting, maar stellen investeringen te vaak uit of maken andere keuzes. Zonder extra geld van het Rijk blijven de problemen bestaan. Vandaag is het de hitte. Straks zitten leerlingen en medewerkers weer in slecht geventileerde lokalen met gesloten ramen en oplopende CO₂-meters vanwege de kou.

Onderwijsgeld moet naar onderwijs

CNV ziet daarnaast een zorgwekkende ontwikkeling in het wetsvoorstel. Basisscholen krijgen de mogelijkheid om overgebleven onderwijsgeld te investeren in hun schoolgebouw. CNV vindt dat de verkeerde keuze. Onderwijsgeld is bedoeld voor goed onderwijs. Voor voldoende personeel, kleinere klassen en goede ondersteuning van leerlingen. Niet om gaten te dichten die ontstaan doordat gemeenten en het Rijk hun verantwoordelijkheid onvoldoende nemen.

Geen keuze tussen leerlingen en stenen

Wie scholen dwingt te kiezen tussen investeren in leerlingen of investeren in stenen, kiest uiteindelijk voor minder onderwijs. Daarom moet onderwijsgeld beschikbaar blijven voor personeel en ondersteuning van leerlingen.

Gemeenschapsgeld moet beter worden besteed

CNV ziet ook dat kostbaar gemeenschapsgeld te vaak verdwijnt naar dure adviesbureaus. Zij adviseren gemeenten vaak om vooral nieuwbouw te realiseren, in plaats van bestaande gebouwen te renoveren. Ook aanbestedingsregels spelen hierbij een rol. Commerciële partijen weten daardoor precies hoe zij het maximale uit gemeentelijke budgetten en scholen kunnen halen.

Wetgeving alleen is niet genoeg

De wet wordt gepresenteerd als een grote stap vooruit. Maar vergelijkbare regels bestaan in het voortgezet onderwijs al jaren. Toch zijn ook daar veel schoolgebouwen sterk verouderd. Dat laat zien dat wetgeving alleen niet voldoende is. Er is meer nodig om schoolgebouwen echt veilig, gezond en toekomstbestendig te maken.

CNV roept op tot structureel geld

De oplossing is helder. CNV roept de staatssecretaris op om bij de komende begroting structureel geld beschikbaar te stellen voor onderwijshuisvesting. Onderwijsgeld mag niet naar gebouwen gaan. Dat geld is bedoeld voor personeel en voor de ondersteuning van leerlingen.

Landelijke regie is nodig

Het inzetten van deze middelen voor stenen ondermijnt de kwaliteit van onderwijs. Ook draagt het niet bij aan een werkomgeving waarin medewerkers goed kunnen werken en leerlingen optimaal kunnen leren. Het Rijk moet vanuit zijn regierol bindende afspraken maken met gemeenten over de kwaliteit en tijdige vernieuwing van schoolgebouwen. Zonder landelijke regie en structurele financiering blijven noodzakelijke investeringen afhankelijk van lokale afwegingen. Daardoor nemen verschillen toe en worden problemen doorgeschoven.