Schoolgebouwenschaamte

Nog voor de zomer officieel van start is, hebben we de eerste tropische week al te pakken. Leerlingen in korte broeken, fleurige zomerjurkjes en op slippertjes bevolken onze gangen. Conciërges zijn voor dag en dauw op school om de ramen nog even op te zetten. Bij de waterpunten wordt water getapt, de ijsjes in de kantine zijn al voor de middag uitverkocht. Het campinggevoel maakt zich van ons meester… al moeten we nog een flink aantal weken door voor het zover is. 

Het klinkt allemaal ontspannen en gezellig, maar dat is het niet. Want een school is geen camping, maar een leeromgeving. Een omgeving waarin we met elkaar werken aan het verwerven van kennis, aan het aanleren van vaardigheden, aan ontwikkeling en groei van onze leerlingen. Daar past een omgeving bij die leren stimuleert, met een prettig klimaat in het lokaal, op het onderwijsplein en in de mediatheek. En die situatie is voor heel veel scholen geen realiteit. Uit cijfers van de PO-Raad en VO-raad blijkt dat maar liefst 80% van de schoolgebouwen een slecht binnenklimaat heeft; 50% van de schoolgebouwen heeft energielabel C of slechter (voor kantoren is label C de ondergrens) en 50% van de schoolgebouwen is 40 jaar of ouder (een kwart zelfs 60 jaar). 

Wij willen dat de basisvaardigheden van onze leerlingen verbeteren. Er wordt terecht veel geld beschikbaar gesteld om dit te realiseren. Maar laten we dan óók zorgen dat basisvoorzieningen zoals onze gebouwen op orde zijn. Zodat leerlingen zich kunnen concentreren tijdens de lessen en medewerkers zonder hoofdpijn thuiskomen uit hun werk.

Om de beschamende situatie van schoolgebouwen onder de aandacht te brengen van de politiek, is een nieuw woord bedacht: ‘schoolgebouwenschaamte’. Er is een heuse website ontwikkeld (https://schoolgebouwenschaamte.nl/ ) om feiten, cijfers en foto’s te delen. Volgens de PO-Raad en VO-raad is jaarlijks een bedrag van 1,3 miljard euro nodig om onze onderwijshuisvesting op orde te krijgen. Vanuit Den Haag is er erkenning voor de bekostigingsproblemen, maar ontbreken afspraken over structurele financiële middelen. Gemeenten maken integrale huisvestingsplannen zonder de daarbij behorende financiële dekking. De verwachting dat ‘het wel kan’, verdampt snel op deze tropische dag in mijn school.

Een school is geen camping, maar een leeromgeving

Janine van Drieënhuizen

Ondertussen vind ik in de ideeënbus die in onze aula staat, suggesties van leerlingen om de hitte te lijf te gaan. Voorstellen om gratis ijs uit te delen als het warm is, een tropenrooster of een zwembad op het plein. ‘Wij eisen een airco’ is een ander statement. De leerlingen van de MR melden zich om mee te denken.

Iedere bestuurder, beleidsmedewerker, politicus of ambtenaar die in een fijne, goed geventileerde kantoorruimte vergadert over beleid en oplossingen, nodig ik van harte uit om op een warme dag mee te lopen met een van deze leerlingen. In de hoop dat onderwijshuisvesting daardoor hoger op de agenda komt te staan. Want iedere dag dat we niks doen, wordt het probleem niet alleen groter, maar ook duurder. Zelfs als de mussen door de hitte van het dak vallen, blijven docenten lesgeven. Dat zegt iets over het hart van onze medewerkers voor de leerlingen. Maar het onderwijs verdient meer dan een noodoplossing met open ramen, warme lokalen en goede bedoelingen.