Na drie jaar wist hij te ontsnappen en keerde hij terug naar Indonesië. In Nunukan, een afgelegen grensdistrict tussen Indonesië en Maleisië, probeerde hij zijn leven opnieuw op te bouwen. Hij werkte als bouwvakker, straatverkoper, restaurantmedewerker en zeewierboer. Tegelijkertijd kreeg hij te maken met persoonlijk leed: zijn pasgeboren kind overleed na een langdurige ziekte en later verloor hij ook zijn huis door een brand.
Indonesië: van mensenhandel-slachtoffer naar regionale vakbondsleider
“ In die periode voelde het leven ondraaglijk zwaar. ”
Sainudin, vakbondsleider
In 2012 vond Sainudin werk als oogster bij palmoliebedrijf PT Sebakis Inti Lestari (PT SIL). Daar zag hij dat veel werknemers tegen problemen aanliepen, maar geen veilige manier hadden om deze bespreekbaar te maken.
Toen collega's in 2014 het initiatief namen om een vakbond op te richten, sloot hij zich direct aan.
“ Er waren zoveel problemen, maar niemand durfde ze aan te kaarten ”
Sainudin, vakbondsleider
Hukatan werd de eerste vakbond in Nunukan. Wat begon als een klein initiatief groeide uit tot een organisatie die vandaag ongeveer 1.500 werknemers vertegenwoordigt bij zes palmoliebedrijven.
Verandering door organisatie
Onder leiding van Sainudin wist Hukatan verschillende verbeteringen te realiseren. Zo werden afspraken gemaakt over pensioenrechten en compensatie voor werknemers die ontslagen werden of uit dienst traden. Ook werd de inning van vakbondscontributies transparanter geregeld via het salarissysteem van het bedrijf.
Toch blijft het werk uitdagend. Vakbondsleiders worden soms onder druk gezet en belangrijke onderwerpen zoals leefbare huisvesting, schoon drinkwater en eerlijke lonen vragen voortdurende aandacht.
Ondanks deze obstakels blijft Sainudin zich inzetten voor zijn collega's. Met steun van trainingen binnen het Trade Union Co-financing Programme (TUCP), onder meer over mensenrechten en due diligence, heeft hij zijn kennis en vaardigheden verder kunnen ontwikkelen.
Resultaten
De inzet van Sainudin en Hukatan heeft geleid tot:
- sterkere vertegenwoordiging van ongeveer 1.500 werknemers
- verbeterde sociale dialoog tussen werknemers en management
- betere bescherming van pensioen- en compensatierechten
- meer bewustwording van arbeidsrechten onder werknemers
- een sterkere positie van vakbonden in de palmoliesector van Nunukan
Conclusie
Het verhaal van Sainudin laat zien hoe één persoon, ondanks tegenslag en uitbuiting, een verschil kan maken voor velen. Van slachtoffer van mensenhandel groeide hij uit tot een gerespecteerd vakbondsleider die opkomt voor de rechten van werknemers.
