Sociale dialoog

Wat is sociale dialoog?

Sociale dialoog is het structurele overleg tussen werkgevers, werknemers en vaak ook de overheid over arbeidsomstandigheden, loon, veiligheid, productiviteit en personeelsbeleid.

Sociale dialoog omvat alle vormen van onderhandelen (zoals cao-onderhandelingen). Maar bijvoorbeeld ook overleg en raadpleging en het uitwisselen van informatie over sociaaleconomische onderwerpen zijn vormen van sociale dialoog.

Het omvat:

• onderhandelingen (zoals cao’s)
• consultatie en advies
• informatie-uitwisseling
• gezamenlijke probleemanalyse en oplossingsvorming

Er zijn verschillende vormen, afhankelijk van het aantal gesprekspartners,

• Bipartiet: werkgevers en vakbonden
• Tripartiet: werkgevers, vakbonden en overheid
• Tripartiet plus: deze vorm geeft kansen in internationale toeleveringsketens doordat ook internationale bedrijven betrokken worden.

Sociale dialoog is een kernonderdeel van internationale arbeidsnormen en vormt de basis voor eerlijk werk.

Maar wat als een sterkte overlegcultuur ontbreekt?

In veel productielanden ontbreekt een sterke overlegcultuur zoals in de Nederlandse polder ontstaan is. Hierdoor worden arbeidsrechten – waaronder vakbondsvrijheid, veilige werkomstandigheden en leefbaar loon – niet altijd gerespecteerd.

De ervaring in Nederland leert dat een sterke sociale dialoog cultuur bijdraagt aan:

• het voorkomen van instabiele productie en onverwachte conflicten
• productiviteitsverbetering en
• het voorkomen van personeelsverloop
• bescherming tegen reputatierisico’s en problemen tijdens audits
• voldoende naleving van IMVO-verplichtingen
• het verminderen van het risico’s op misstanden zoals uitbuiting of onveilige arbeid

Sociale dialoog bij de invoering van nieuwe due diligence wetgeving

Tegelijkertijd groeit de druk op bedrijven door nieuwe regelgeving, zoals de Europese Corporate Sustainability Due Diligence wetgeving, verwachten afnemers en overheden dat bedrijven aantoonbaar arbeidsrechten respecteren en risico’s systematisch aanpakken. Ook in dat kader is sociale dialoog een bedrijfsnoodzaak.

Door sociale dialoog:

• worden risico’s vroeg gesignaleerd
• escaleren problemen minder snel
• worden afspraken breder gedragen binnen het bedrijf
• voldoen bedrijven aantoonbaar aan internationale normen
• ontstaat rust en voorspelbaarheid in de keten

Onze aanpak: werken aan constructieve sociale dialoog

1. Sterke overlegstructuren opzetten

CNV Internationaal brengt werknemersvertegenwoordigers, managers, overheden, werkgeversorganisaties en sectororganisaties op een constructieve manier bij elkaar. Samen gaan we het gesprek aan over relevante zaken voor elk van deze partijen, zoals veiligheid, arbeidsrechten en leefbaar inkomen. Dat leidt tot realistische, gedragen afspraken waar uiteindelijk iedereen beter van wordt.

2. Trainingen brengen werknemers én management samen

Vaak bouwen we de capaciteiten aan beide kanten, dus zowel aan de kant van werknemers als werkgevers : Samen werken we stap voor stap aan:

• effectieve communicatie
• onderhandelen en bemiddelen
• conflictoplossing
• vertrouwen opbouwen

3. Multicompany cao’s vergroten impact

Om dat impact van sociale dialoog te vergroten heeft CNV Internationaal een aanpak ontwikkeling die het mogelijk maakt dat vakbonden sociale dialoog met meerdere bedrijven en vaak ook regionale overheden tegelijk te voeren. Dit is enigszins vergelijkbaar met het Nederlandse model van sectorale cao's, iets wat elders in de wereld meestal niet bestaat. De afspraken worden vastgelegd in zogeheten multicompany caos.

Dit zijn de voordelen van deze meerbedrijven cao's:

• lagere transactiekosten
• gelijk speelveld binnen sectoren
• brede impact voor veel werknemers
• stabielere ketens