'Wie alleen naar de cijfers kijkt, mist wat er werkelijk in de zorg gebeurt’, zegt Veldt. ‘Er wordt iedere dag keihard gewerkt. Zorgmedewerkers krijgen te maken met steeds zwaardere zorgvragen, hoog ziekteverzuim en personeelstekorten. Zij vinden daar in de plannen van het kabinet geen oplossingen voor.’ De VWS begroting bevat veel voorstellen voor het toekomstbestendig organiseren van de zorg, maar bevat nauwelijks voorstellen die bijdragen aan het behouden van medewerkers. Terwijl personeelstekorten juist de grootste bedreiging vormen voor de toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg.
Zorgvraag wordt steeds zwaarder
In de Prinsjesdagstukken benadrukt het kabinet de stijgende zorgkosten en beweert het dat de arbeidsproductiviteit in de sector achterblijft. Dit geeft een veel te beperkt beeld van de ontwikkelingen in de sector, stelt CNV. Door de vergrijzing is de zorgvraag de afgelopen jaren fors veranderd. Bewoners van verpleeghuizen zijn gemiddeld ouder en hebben zwaardere en complexere zorg nodig. Ook in andere delen van de sector neemt de zorgzwaarte al geruime tijd alleen maar toe. De verpleegkundige of verzorgende krijgt anno 2026 te maken met cliënten die veel intensievere zorg nodig hebben dan een aantal jaren geleden. Tegelijkertijd is de inzet van zzp’ers het afgelopen jaar sterk teruggebracht. Die vermindering is volgens CNV maar zeer beperkt opgevangen door extra personeel in loondienst, terwijl de zorg voor patiënten en cliënten gewoon moest doorgaan. Veldt: ‘Er wordt dus steeds meer gevraagd van zorgmedewerkers. Zij houden de zorg overeind, maar krijgen daar vanuit het kabinet verdere bezuinigingen voor terug.’
Kraamzorg opnieuw buiten beeld
CNV mist in de begroting bovendien concrete maatregelen voor de kraamzorg. De sector kampt al langere tijd met personeelstekorten en uitstroom. Op aandringen van onder meer CNV heeft ook de Tweede Kamer eerder aandacht gevraagd voor het behoud van voldoende kraamzorg. ‘Het probleem is inmiddels glashelder, maar in deze begroting zien we nauwelijks een antwoord’, zegt Veldt. ‘De kraamzorg kan de vraag niet aan. Steeds vaker lukt het niet om gezinnen na een bevalling de kraamzorg te bieden waarop zij rekenen. Als je wilt voorkomen dat die voorziening verder afbrokkelt, moet je nu ingrijpen.’
Huishoudelijke hulp: bezuiniging heeft grote gevolgen
Ook het kabinetsvoornemen om huishoudelijke hulp vanaf 2029 uit de Wmo te halen voor mensen die deze ondersteuning zelf kunnen betalen, baart CNV grote zorgen. Het kabinet wil daarmee structureel € 1,4 miljard bezuinigen. CNV waarschuwt dat hierdoor naar schatting duizenden banen in de huishoudelijke ondersteuning onder druk komen te staan. Daarnaast kunnen cliënten hun vaste hulp verliezen. Eerder deze maand boden CNV en FNV bijna 60.000 handtekeningen voor het behoud van de huishoudelijke hulp in de Wmo aan de Tweede Kamer aan. ‘Huishoudelijke ondersteuning is veel meer dan iemand die een huis schoonmaakt’, zegt Veldt. ‘De vaste hulp ziet vaak als eerste dat het met iemand achteruitgaat en weet wanneer aanvullende hulp nodig is. Als je die schakel weghaalt, is het risico dat problemen later worden gezien en mensen uiteindelijk zwaardere en duurdere zorg nodig hebben.’ Daarmee dreigt een maatregel die op papier geld bespaart in de praktijk tot hogere maatschappelijke en zorgkosten te leiden.
Kijk achter de cijfers
De zorg is een grote post op de begroting van het kabinet. Het is dan ook niet verrassend dat een kabinet dat geld zoekt, ook naar de zorguitgaven kijkt. CNV roept het kabinet op bij verdere uitwerking van de plannen nadrukkelijker de gevolgen voor medewerkers en cliënten te betrekken. Veldt: ‘Natuurlijk moeten we verstandig omgaan met zorggeld. Maar de zorgvraag verdwijnt niet doordat je die uit een begroting schrapt. Mensen worden niet minder ziek en hebben niet ineens minder ondersteuning, begeleiding of behandeling nodig. Goed zorgbeleid begint met kijken naar wat er werkelijk nodig is – en naar de mensen die die zorg iedere dag leveren.’
