Krijg jij hetzelfde als je collega?

Nieuwe wet geeft meer inzicht

Werknemers hebben recht om te weten wat collega’s in vergelijkbare functies verdienen. Het kabinet heeft een wetsvoorstel ingediend dat regelt dat je inzicht krijgt in salarissen van collega’s. Een belangrijke stap in de strijd tegen de loonkloof tussen mannen en vrouwen, vindt CNV.

Dit voorjaar heeft minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken en Werk gelegenheid een wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer die het mogelijk maakt om het gemiddelde salaris op te vragen van collega’s die ongeveer hetzelfde werk doen. Bedoeling is dat de wet op 1 januari 2027 in werking treedt.

Voorstanders van de wet vinden het een belangrijke stap vooruit. Werkgevers moeten met deze wet inzicht geven wat werknemers verdienen, uitgesplitst naar geslacht. Het gaat om gemiddelden. Werknemers kunnen niet het loon van een specifieke collega opvragen. Bedoeling is dat als je ontdekt dat je collega’s gemiddeld meer verdienen dan jij, je dat bespreekbaar maakt en er wat aan kunt doen.

Open gesprek

CNV vindt de wet een belangrijke stap vooruit in de strijd tegen de loonkloof. Meer openheid is broodnodig om loonongelijkheid te bestrijden. CNV-bestuurslid Justine Feitsma: ‘Te lang was de loonkloof een onzichtbaar probleem. Wat je niet kunt zien, kun je ook niet bestrijden.’ Volgens haar krijgen vrouwen nog altijd te horen dat de loonkloof het gevolg is van hun eigen keuzes. ‘Maar de feiten vertellen een heel ander verhaal. Vrouwen worden stelselmatig benadeeld als het gaat om beloning. Dat blijkt uit alle CNV-onderzoeken. Ongelijke beloning is hardnekkig, structureel en volstrekt onacceptabel.’

Dat werk nu nog niet gelijk wordt beloond, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Vrouwen krijgen duidelijk minder betaald per uur, zelfs als ze in dezelfde functies zitten als mannen. De nieuwe wet is onderdeel van een pakket wetten van de Europese Unie dat de loonkloof moet bestrijden. ‘De Europese regels voor loontransparantie halen de ongelijkheid uit de schaduw en geven werknemers de kans om gelijke beloning daadwerkelijk af te dwingen’, zegt Feitsma.

René (60), manager finance

‘Ik ben voor de wet, ook al gaat die waarschijnlijk een hoop tijd kosten aan de hr-kant, zeker bij kleinere bedrijven. Maar ik weet ook zeker dat je gelijke beloning niet afdwingt met deze wet. Veel belangrijker is het dat het managementteam die loonkloof echt wil dichten, dat er mannen opstaan die hier iets aan willen doen. Hiervoor gaan vechten. Dat heb ik zelf ook gedaan. Maar ik vind het goed dat met deze wet meer transparantie ontstaat, meer gesprek. Niet alleen waarom de ene groep meer verdient dan de andere, maar vooral dat in algemene zin werknemers kunnen zien waar ze naartoe kunnen groeien. Dat ze in gesprek gaan met hun leidinggevende over hoe ze daar komen. In die zin kan deze wet het noodzakelijke duwtje geven. Maar het is natuurlijk van de ratten dat dit nodig is!’

Yvo (55), onderzoeker bij de overheid

‘Ik houd van data; data verzamelen en vrijgeven is belangrijk. In dit geval wordt via deze wet met data de loonkloof inzichtelijk gemaakt bij organisaties. Een prima ontwikkeling. Met de resultaten kun je bijvoorbeeld bedrijven gaan ranken. Welk bedrijf heeft grote salarisverschillen tussen man en vrouw? Aan data heb je veel. In mijn tijd bij de or heb ik de “bewuste beloningen” eens onderzocht bij mijn werkgever: gratificaties die volgens de cao Rijk mogen worden uitgedeeld. Ik kon heel duidelijk aantonen dat vooral managers elkaar beloonden met die extra bonus. Managers waren veel minder scheutig naar de medewerkers in de teams. Van de lagere schaalgroepen kreeg nog geen 10% zo’n bewuste beloning, in de hogere managersschalen was dat tegen het maximumpercentage van 25%. Dat is ook een soort loonkloof.’

Daniëlle (21), salesmedewerker/student filosofie

‘Het moet normaal zijn dat medewerkers voor hetzelfde werk hetzelfde geld krijgen. Zijn er verschillen, dan hebben ze het recht om te weten dat die verschillen er zijn én moeten die verschillen uitgelegd kunnen worden. Het gaat niet om je eigen salaris vergelijken met een specifiek ander persoon. Het gaat om het recht om te weten wat het gemiddelde salaris is van jou en je collega’s. Als deze wet daarbij helpt en de loonkloof tussen genders hier mee kan worden gedicht, dan vind ik het een heel goede wet. Ik denk dat veel (jonge) vrouwen minder zelfvertrouwen hebben dan mannen. Als zij deze informatie nodig hebben om te ontdekken dat ze meer waard zijn dan ze verdienen, dan is dit een prima wet.’

G. (27)*, medewerker bierbrouwerij

‘Ik vind mijn salaris iets persoonlijks. Wat ik verdien is een afspraak tussen mijn werkgever en mij. Daar hebben anderen niet direct iets mee te maken. Mensen moeten hetzelfde verdienen als ze hetzelfde werk doen. Maar ik denk ook dat de loonkloof niet direct iets te maken heeft met geslacht. Indirect wel. Vrouwen hebben bijvoorbeeld gemiddeld vaker een kleiner dienstverband of een loopbaanonderbreking. Oorzaak en gevolg zijn complex. Daarom denk ik niet dat deze wet een oplossing is. Verder lijkt het me belangrijk dat bedrijven zelf mogen kiezen hoe ze informatie beschikbaar stellen. Om conflicten te voorkomen en zodat kleine bedrijven hun werknemers privacy kunnen garanderen. Als de functiegroep klein is, is het rekensommetje wat de ander verdient namelijk simpel.’

*Om privacy-redenen wil G. anoniem blijven.

Beeld: Paulien Kluver

Meer over dit onderwerp