Zwangere werkneemsters hebben recht op zestien werken zwangerschaps- en bevallingsverlof. Wanneer het zwangerschapsverlof ingaat, is afhankelijk van de vermoedelijke datum van bevalling.

 

Je bent pas wettelijk beschermd tijdens de zwangerschap wanneer je je werkgever hebt verteld dat je zwanger bent. Je bent verplicht om je werkgever uiterlijk drie maanden voor de uitgerekende datum te vertellen dat je zwanger bent. Je moet de werkgever bijtijds, maar uiterlijk 3 weken van tevoren, laten weten wanneer je met zwangerschapsverlof gaat. Hiervoor heb je een verklaring nodig van de verloskundige of arts waarin de uitgerekende datum staat. Je werkgever geeft deze dan aan de uitkeringsinstantie. De werkgever kan zwangerschaps- en bevallingsverlof niet weigeren.

 

Wanneer je (tijdelijk) geen werkgever hebt en een uitkering ontvangt voor werkloosheid, ziekte of arbeidsongeschiktheid heb je ook recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof. Deze vraag je aan bij het UWV. Ook vrouwelijke zelfstandig ondernemers en meewerkende echtgenotes van zzp’ers hebben recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof. Lees hierover meer op de website van CNV Zelfstandigen.

 

Opnemen van zwangerschapsverlof en bevallingsverlof

 

Vanaf zes weken voor de uitgerekende datum kan je zwangerschapsverlof opnemen. Vier weken voor de uitgerekende datum ben je verplicht om zwangerschapsverlof op te nemen. Wanneer je vier weken zwangerschapsverlof hebt opgenomen, dan heb je twaalf weken bevallingsverlof. Hoe lang het verlof in de praktijk duurt, is afhankelijk van de datum waarop de baby daadwerkelijk wordt geboren. In totaal is het aantal weken verlof in ieder geval nooit minder dan zestien weken. Als de baby later wordt geboren dan verwacht, heb je na de bevalling altijd recht op minimaal tien weken bevallingsverlof. Het totaal aantal weken verlof kan hierdoor iets boven de zestien weken verlof uitkomen. Wanneer de baby eerder wordt geboren dan de uitgerekende datum wordt de resterende tijd zwangerschapsverlof omgezet in bevallingsverlof; in totaal heb je dan dus zestien weken verlof. Ook wanneer je zwanger bent van een meerling is het recht op zwangerschapsverlof en bevallingsverlof in totaal minstens zestien weken. Het verlof geldt niet per kind.

 

Het is niet mogelijk om de zestien weken aan verlof op te delen. Je bent verplicht om het zwangerschaps- en bevallingsverlof op te nemen in een aaneengesloten periode. Wanneer je eerder aan het werk wilt, kan dat alleen als je tenminste zes weken verlof na de bevalling hebt opgenomen.

 

Gevolgen van zwangerschapsverlof voor loon en vakantiedagen

 

Tijdens de verlofperiode krijg je een uitkering van het UWV. Deze is even hoog als je loon (met een maximum dagloon). Wanneer je meer verdient dan dit maximumbedrag, daalt je inkomen tijdens de verlofperiode. Je hebt tijdens de verlofperiode geen recht op zaken als een overwerkvergoeding.

 

Tijdens je zwangerschaps- en bevallingsverlof bouw je gewoon vakantiedagen op. De werkgever mag je niet vragen om je verlofperiode te compenseren met vakantiedagen. Wanneer je verlofperiode samen valt met een collectieve vakantie van je bedrijf of sector (zoals de bouwvakantie of vakanties in het onderwijs), moet je aan je werkgever vragen wat de regelingen hiervoor zijn. In de wet is hiervoor niks geregeld.

 

Zwangerschapsverlof en ziekte

 

Wanneer je zwanger bent en ziek wordt kan dit gevolgen hebben voor de afspraken die je met je werkgever hebt gemaakt over het zwangerschaps- en bevallingsverlof.

• Als je van plan was om door te werken tot vier weken voor de uitgerekende datum en het lukt toch niet, dan mag je alsnog vijf of zes weken van te voren stoppen. Dit gaat dan wel van het bevallingsverlof af (maar je hebt wel recht op minimaal tien weken bevallingsverlof).

• Als je ziek wordt voor het zwangerschapsverlof ingaat, en de ziekte komt door de zwangerschap, dan heb je recht op ziekengeld. Je krijgt dan het volledige loon. Dit geldt ook als je hierdoor minder gaat werken dan het normale aantal uren. Ook wanneer je na de bevalling ziek wordt als gevolg van de zwangerschap heb je recht op ziekengeld dat gelijk staat aan de hoogte van je salaris.

• Als je ziek wordt voor het zwangerschapsverlof ingaat, maar de ziekte komt niet door de zwangerschap, dan gelden de normale regels. De werkgever moet in ieder geval 70 procent van het loon doorbetalen. Het kan ook zijn dat in de cao staat dat bij ziekte 100 procent van het loon wordt betaald.

 

Zwanger en ontslag

 

Een werkgever kan je niet ontslaan omdat je zwanger bent. Ook tijdens de verlofperiode én de eerste zes weken na het bevallingsverlof mag je niet worden ontslagen. Alleen in speciale gevallen (zoals een grote reorganisatie) is ontslag mogelijk tijdens je zwangerschap. Natuurlijk zijn er wel andere reden (dan een zwangerschap) waarom een werkgever kan overgaan tot ontslag. Wanneer een tijdelijk contract afloopt tijdens zwangerschap, mag je ook worden ontslagen (maar dus niet omdat je zwanger bent). Ben je aan het solliciteren? Je bent niet verplicht om tijdens een sollicitatiegesprek te vertellen dat je zwanger bent.

 

Kraamverlof voor partner

 

Als je vrouw of vriendin net bevallen is, heb je als partner recht op kraamverlof. Dit verlof bestaat uit twee werkdagen die je binnen vier weken na de bevalling moet opnemen. Je werkgever mag het kraamverlof niet weigeren. Tijdens het kraamverlof krijg je gewoon doorbetaald, en de verlofdagen gaan ook niet van je vakantiedagen af. Om bij de bevalling zelf aanwezig te zijn en om aangifte van de geboorte van je kind te doen bij de burgerlijke stand hoef je geen kraamverlof op te nemen. Hiervoor kan je calamiteitenverlof opnemen.