Hoe komt CNV tot zijn loonvraag?

Bij de start van het cao-seizoen in september komen vakbonden met hun loonvraag. Dit is de structurele loonsverhoging die CNV als inzet meeneemt naar de cao-onderhandelingen. We kijken daarbij onder meer naar inflatie, koopkracht, arbeidsproductiviteit en de financiële situatie van bedrijven en sectoren. De precieze inzet kan per cao verschillen. De loonvraag geldt voor 12 maanden en gaat over het loongebouw en de feitelijke salarissen.

Lees wat er in een cao staat en hoe een cao tot stand komt

Bekijk CNV Nu even dit: Hoge kosten vs. eerlijk loon

Je werkt hard. Toch blijft er na je huur, boodschappen en andere vaste lasten misschien weinig over. Als de prijzen stijgen, vraag je je terecht af waarom je loon niet automatisch meestijgt.

In deze aflevering van CNV Nu even dit leggen we uit wat inflatie en koopkracht betekenen voor jouw portemonnee. Je hoort ook wat CNV aan de cao-tafel doet en hoe we bepalen hoeveel de lonen volgens ons moeten stijgen.

Wil je je antwoord toelichten?

Staat jouw antwoord niet tussen de opties? Of wil je vertellen wat de stijgende prijzen voor jou betekenen? Laat hieronder je reactie achter.

De loonvraag van CNV voor 2027

CNV zet voor het nieuwe cao-seizoen in op een loonsverhoging van 3 tot 5,5%. De loonvraag is gebaseerd op een verwachte inflatie van 2,8% en een stijging van de arbeidsproductiviteit van 2,5%. De precieze inzet kan per bedrijf, sector en cao verschillen.

Bekijk de loonvraag en cao-speerpunten van CNV voor 2027

CNV wil daarnaast in cao’s afspraken maken over een reiskostenvergoeding van minimaal 25 cent per kilometer en over de combinatie van werk, privé en zorgtaken.

Reële loongroei

Voor CNV zijn de economische verwachtingen van het Centraal Planbureau (CPB) richting Prinsjesdag leidend. Hoe zal de inflatie zich in het komende jaar ontwikkelen? Maar ook de situatie op de arbeidsmarkt, de stijging van de arbeidsproductiviteit (de toegevoegde waarde per gewerkt uur) en wat bedrijfsleven en aandeelhouders er extra aan overhouden tellen mee. Cijfers van het CBS laten zien dat de inflatieschok na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne inmiddels is verwerkt. De economie is sindsdien met 11 procent gegroeid. De afgelopen jaren heeft CNV hard gewerkt om de koopkracht van onze leden te repareren. Soms spraken we salarisverhogingen van 20% af. Langzamerhand gaan we weer terug naar een normale loongroei, maar uiteraard wel met koopkrachtverbetering.

CNV kijkt ook naar de AIQ: de arbeidsinkomensquote. Die geeft aan welk deel van het totaal verdiende inkomen van een land terechtkomt bij werknemers en zelfstandigen en welk deel als kapitaalwinst beschouwd kan worden voor bedrijven en aandeelhouders. De AIQ daalt al jaren: dit betekent dat er steeds meer geld naar bedrijven en aandeelhouders gaat en minder geld naar werknemers.

Lees meer over koopkracht en wat CNV voor jou doet

Loonmatiging niet duurzaam

Er is dus een inhaalslag nodig in de beloning van werknemers. Want loonmatiging op een krappe arbeidsmarkt is voor CNV geen duurzame economische oplossing voor problemen bij een bedrijf of in een sector. Hoge(re) lonen zijn juist goed voor de economie.

Bij overheids- of publieke sectoren spelen macro-economische cijfers als arbeidsproductiviteit een mindere of geen rol. Reden om wel de dezelfde loonvraagpercentages te gebruiken, is dat we willen dat publieke sectoren minimaal eenzelfde loonontwikkeling doormaken als de marktsectoren.

Niet gratis

Een loonvraag moet wel altijd in samenhang worden bezien met wat we als bond nog meer willen. Goede cao-voorstellen zijn nu eenmaal nooit gratis. Denk aan verbeteringen in de arbeidsvoorwaarden rond mantelzorg, overgang, rouwverlof of eerder stoppen met werken.

CNV is ook een voorstander van werknemersparticipatie. Dat kan in verschillende vormen. Van een vrij simpele winstdelingsregeling tot een waarin aandelen worden verstrekt aan werknemers.

Meer dan loon: de cao-speerpunten van CNV

Een goede cao gaat niet alleen over salaris. CNV zet zich ook in voor zekerheid, zeggenschap en arbeidsvoorwaarden die aansluiten bij wat werknemers nodig hebben. Denk aan:

• Meer zekerheid door vaste contracten.
• Goede afspraken over reiskosten.
• Mogelijkheden om te leren en ontwikkelen.
• Afspraken over mantelzorg en de combinatie van werk en privé.
• Gezond en veilig werken.
• Eerder stoppen met werken als het werk te zwaar wordt.
• Arbeidsvoorwaarden die passen bij verschillende levensfasen.

Bekijk de 5 cao-eisen van CNV voor 2026

Voor jonge werkenden zijn ook een goede stagevergoeding, gelijke beloning, ontwikkeling en de zekerheid van een vast contract belangrijke onderwerpen.

Bekijk de cao-speerpunten van CNV Jongeren voor 2026

Geen simpele rekensom

Kort gezegd: het bepalen van een rechtvaardige loonvraag is vaak geen simpele rekensom. Allerlei factoren spelen een rol. Heerst er een hoge werkdruk als gevolg van krapte en veel of dringende taken die voor extra beloning pleiten? Hebben werknemers het gevoel sterk achter te lopen bij de inflatie en willen ze de bedrijfswinst verzilverd zien? Was de vorige cao mager en is het nu tijd om de ‘hand van de knip’ te halen? Is het voor de werkgever lastig om aan personeel te komen? Is er vergrijzing en een hoge uitstroom naar pensioen? Al deze elementen bepalen de uiteindelijke loonvraag aan de onderhandelingstafel.